{"id":9865,"date":"2025-12-12T11:00:00","date_gmt":"2025-12-12T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/?p=9865"},"modified":"2026-01-02T17:04:58","modified_gmt":"2026-01-02T14:04:58","slug":"modern-psikolojiye-feminist-elestiriler-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/2025\/12\/12\/modern-psikolojiye-feminist-elestiriler-3\/","title":{"rendered":"Modern Psikolojiye Feminist Ele\u015ftiriler – 3"},"content":{"rendered":"

Bu yaz\u0131 Psikososyal Komisyonumuzun \u0130stanbul\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cModern Psikolojiye Feminist Ele\u015ftiriler\u201d oturumlar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc olan <\/em>\u201cBa\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Korkusu\u201d<\/em><\/strong> konulu etkinli\u011finin de\u011ferlendirme yaz\u0131s\u0131 olarak kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r ve her oturumun konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zelinde yaz\u0131 dizisi olarak devam edecektir. Bu yaz\u0131 di\u011fer yaz\u0131lardan farkl\u0131 olarak deneyim aktar\u0131m\u0131 olarak ilerleyecektir. Keyifli okumalar.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Korkusu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Her ‘Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Korkusu’ at\u00f6lyesine kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131mda\/kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir \u00f6nceki at\u00f6lyeden farkl\u0131 \u015feyler deneyimliyoruz. En az\u0131ndan at\u00f6lyeye birka\u00e7 kez kat\u0131lan arkada\u015flarla ortak fikrimiz bu. Bu sefer at\u00f6lyeye ‘sevmedi\u011fimiz ve sevdi\u011fimiz’ \u00f6zellikleri d\u00fc\u015f\u00fcnerek ba\u015flad\u0131k. Bu beni \u00e7ok heyecanland\u0131ran bir \u015feydi, \u00e7evremdeki kad\u0131nlar\u0131n y\u00fcz\u00fcne bak\u0131p \u201c\u015eu an kendini nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyor acaba?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp durdum. Sevdi\u011fimiz ve sevmedi\u011fimiz \u00f6zelliklerimize verdi\u011fimiz cevaplar bir o kadar farkl\u0131 ve bir o kadar da benzerdi! Kalabal\u0131k \u00f6n\u00fcnde konu\u015famamak, dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131, adil olmak, kendin olmak veya kendin olmana ra\u011fmen ya\u015fayabilmek, empati, endi\u015feli olmak, da\u011f\u0131n\u0131k olmak ya da \u00e7ok d\u00fczenli olmak, sab\u0131rl\u0131 olmak…\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Kendi cevab\u0131m da bunlardan farkl\u0131 de\u011fildi, sevmedi\u011fim \u00f6zelli\u011fim, \u00f6fkeli ve inat\u00e7\u0131 olmak<\/strong>; sevdi\u011fim \u00f6zelli\u011fim, \u00f6fkeli ve inat\u00e7\u0131 olmak<\/strong>. Bunlar\u0131n hepsi o kadar do\u011fal, o kadar insaniydi ki bu duygular\u0131n kad\u0131n olmakla ba\u011f\u0131n\u0131 ister istemez d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor insan.<\/p>\n\n\n\n

Kendi deneyimim ile yola \u00e7\u0131kacak olursam benden s\u00fcrekli beklenen uslu, \u00e7al\u0131\u015fkan bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu olmamd\u0131. Tam da beklenildi\u011fi gibi bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu oldum; ak\u0131ll\u0131, b\u00fcy\u00fcklerinin dedi\u011fini ikiletmeyen, s\u00fcrekli s\u0131n\u0131f birincisi olan, \u00e7evresini toparlayan, di\u011fer \u00e7ocuklara \u00f6rnek g\u00f6sterilen bir \u00e7ocuk. \u015eimdi \u00e7ocuklu\u011fu o kadar masum da d\u00fc\u015f\u00fcnmeyelim, \u00e7ocuklar masumdur demiyorum, onlara b\u00f6yle bir sorumluluk atfetmeye gerek yok. Toplumun istedi\u011fi gibi bir \u00e7ocuk olmakla beraber ben de zorbal\u0131\u011fa u\u011fruyordum, ben de zorbal\u0131k ediyordum. \u0130lkokulda 10 o\u011flan \u00e7ocu\u011funu ayn\u0131 anda d\u00f6vmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 bilirim. Oysa ben uslu bir \u00e7ocu\u011fum, niye o\u011flan \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 d\u00f6vmeye \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m ki? Benden bekleneni lay\u0131\u011f\u0131yla yerine getiriyordum ama bir yandan i\u00e7imde sald\u0131rmaya haz\u0131r bir kaplan da yat\u0131yordu. O kaplan kendili\u011finden mi do\u011fdu? Sanmam. Hepimiz b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz yer ile \u015fekilleniyoruz. \u00c7ocuk olmak, mahallede ya da \u00fclkede olanlar\u0131 bilmemek de\u011fildir; tam aksine hepsini s\u00fcnger gibi i\u00e7ine \u00e7ekip biraz da anlamland\u0131rmakta zorlanmakt\u0131r. K\u0131z \u00e7ocu\u011fu olmak da cabas\u0131! O\u011flan \u00e7ocuklar\u0131na ‘g\u00f6ster o\u011flum pipini’ derken, sen gelece\u011fin makbul kad\u0131n\u0131 olma e\u011fitimlerinden ge\u00e7iyorsun. O\u011flan \u00e7ocuklar\u0131 s\u00fcm\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc silse tebrik edilirken, sen temizlik yapmay\u0131 \u00f6\u011freniyorsun. Buna dair bir \u00e7ok \u00f6rnek verilebilir. Bu \u00f6rnekler sonucu s\u00fcrekli kendini kan\u0131tlama ihtiyac\u0131, anksiyete bozukluklar\u0131, adalet aray\u0131\u015f\u0131, \u00f6fke problemleri vb. do\u011fuyor. Tabii ki bunlar\u0131n sorumlusu k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flan \u00e7ocuklar\u0131 de\u011fil. Patriyarkan\u0131n, toplumsal cinsiyet rollerinin ta kendisi. E sorunu tan\u0131mlad\u0131k her \u015fey bitti mi? Hay\u0131r, bitmedi. \u0130\u015fte as\u0131l buradan ba\u015fl\u0131yoruz.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

S\u00fcrekli bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tart\u0131\u015f\u0131yoruz. Her an bir TEDx konu\u015fmas\u0131 dinleyecek k\u0131vamday\u0131z ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa dair. Peki, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k korkusu dedi\u011fimiz kimin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k korkusu? Daha geleneksel roller ile ya\u015fayan annelerimizin, halalar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0131 yoksa ‘daha bilin\u00e7li, daha \u00e7a\u011fda\u015f, daha modern olan’ kad\u0131nlar\u0131n m\u0131? Elbette ikisi birbirinden azade de\u011fil ama biz oda\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biraz daha ‘\u00c7a\u011fda\u015f Kad\u0131n\u0131n Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Korkusuna’ \u00e7ekelim. (Burada at\u00f6lye i\u00e7erisinde referans ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kitap olarak ‘Sindirella Kompleksi’ni okuman\u0131z\u0131 tavsiye ederim.) <\/p>\n\n\n\n

At\u00f6lye i\u00e7erisinde y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc olan arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n bir c\u00fcmlesi kafamda b\u00fcy\u00fck yer edindi: ‘Potansiyeli \u00e7al\u0131nm\u0131\u015f binlerce kad\u0131n!<\/strong>‘ Bu kad\u0131nlar hepimizdik ama benim g\u00f6z\u00fcmde en \u00e7ok annemdi, yengemdi, teyzemdi ve mahallelerde tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm her kad\u0131nd\u0131. Kendi ku\u015fa\u011f\u0131m nezdinde, biz ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geleneksel rollere g\u00f6re bir nebze ilan edebilmi\u015f kad\u0131nlard\u0131k. Burada geleneksel rolleri belirtmemin bir sebebi var, hepimizin bir hayat\u0131 var ve bu hayat\u0131 nas\u0131l ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131za dair de bir kavgam\u0131z var. Sistemin sundu\u011fu geleneksel rolleri kabul edip; evlenip, \u00e7ocuk bak\u0131p, ak\u015fam ne yemek yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ortalama 80 y\u0131l b\u00f6yle mi ya\u015fayaca\u011f\u0131z yoksa kendi hayat\u0131m\u0131z\u0131 var edebilecek miyiz? Burada tek ba\u015f\u0131ma kendi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc var etmekten bahsetmiyorum, ben \u00f6zg\u00fcr olmu\u015fum di\u011fer kad\u0131nlar \u00f6zg\u00fcr de\u011fil ne yazar benim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm!<\/p>\n\n\n\n

E\u011fer her gece eve giderken pe\u015fimizden biri geliyor mu endi\u015fesini ta\u015f\u0131yorsak, ne dert bireyseldir ne de \u00f6zg\u00fcrl\u00fck.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Ki burada \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kavram\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmak da \u00f6nemli. Benim i\u00e7in bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131m \u00f6fkeyi, 25 Kas\u0131m’larda, 8 Mart’larda ba\u011f\u0131rarak slogan atabilmek b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck. K\u0131z karde\u015fim i\u00e7in gece ge\u00e7 saatte eve gelebilmek, annem i\u00e7in cafeye \u00e7\u0131k\u0131p kahve i\u00e7ebilmek… Bizi pe\u015finden ko\u015fturan \u015fey neyin ve kimin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc? Kendi evini, araban\u0131 al, kendi i\u015fini yap, hem \u00e7ocuk hem kariyer yap bu mudur \u00f6zg\u00fcrl\u00fck? Biz kendimize bir hayat kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken sistem de bize yeni hayatlar kuruyor. Annelerimiz i\u00e7in bu hayat geleneksel rollerdi, \u015fimdi o geleneksel roller \u201ctradwife\u201d ak\u0131m\u0131 oldu. Hangisini reddedersen onun rengi de\u011fi\u015ftirilip \u00f6n\u00fcne sunuluyor. Sorunlar\u0131 saysak bitmez. Her ge\u00e7en g\u00fcn derinle\u015fen yoksulluk, cinayetler, \u015fiddet haberleri… Peki bunlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda ne yapacaks\u0131n\/ne yapaca\u011f\u0131z? Bizden bekleneni yerine getirmenin sorgusuz vicdan rahatl\u0131\u011f\u0131 ile mi ya\u015fayaca\u011f\u0131z yoksa ger\u00e7ekten ba\u015fta kendimiz i\u00e7in, ard\u0131ndan t\u00fcm kad\u0131nlar i\u00e7in elimizi ta\u015f\u0131n alt\u0131na koyacak m\u0131y\u0131z? Bazen en basitidir sosyal medyada kad\u0131nlar\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesini konu\u015fup ard\u0131ndan eve ‘temizlik\u00e7i abla’ \u00e7a\u011f\u0131rmak. Sistemin kendisi \u00e7eli\u015fkilerle dolu iken insanlar\u0131n hayatlar\u0131 nas\u0131l \u00e7eli\u015fkilerle dolu olmas\u0131n? Ama bu \u00e7eli\u015fkilerle beraber elimizi ta\u015f\u0131n alt\u0131na koyup sonra da o ta\u015f\u0131 kald\u0131rmak istiyorsak \u00f6ncelikle yapaca\u011f\u0131m\u0131z \u015fey kendi bilincimizle y\u00fczle\u015fmek ve konfor alanlar\u0131ndan \u00e7\u0131kmakt\u0131r. Sen bu m\u00fccadelenin neresindesin ya da neresinde olmak istiyorsun? Sokakta feminist oldu\u011fun kadar kendi zihninde de bu ilkeleri ya\u015f\u0131yor musun? Sorular farkl\u0131la\u015fabilir. G\u00fcndelik ya\u015fant\u0131da bo\u011fu\u015ftu\u011fumuz her \u015fey bizi daha da dibe \u00e7ekebilir. Ama bu dibin sonu yok. Bizi bu dipten \u00e7\u0131kartacak olan bizden ba\u015fkas\u0131 da de\u011fil. Kurtar\u0131lmay\u0131 beklemek yerine kendi hayatlar\u0131m\u0131z\u0131n sorumlulu\u011funu almam\u0131z gerekir.
\u00c7\u00fcnk\u00fc; Biz kurtar\u0131lmay\u0131 bekleyen \u00f6zneler de\u011filiz, biz \u00f6znenin ta kendisiyiz!<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu yaz\u0131 Psikososyal Komisyonumuzun \u0130stanbul\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cModern Psikolojiye Feminist Ele\u015ftiriler\u201d oturumlar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc olan \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Korkusu\u201d konulu etkinli\u011finin de\u011ferlendirme yaz\u0131s\u0131 olarak kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r ve her oturumun konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zelinde yaz\u0131 dizisi olarak devam edecektir. Bu yaz\u0131 di\u011fer yaz\u0131lardan farkl\u0131 olarak deneyim aktar\u0131m\u0131 olarak ilerleyecektir. Keyifli okumalar. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Korkusu Her ‘Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Korkusu’ at\u00f6lyesine kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131mda\/kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir \u00f6nceki at\u00f6lyeden…<\/p>","protected":false},"author":64,"featured_media":9866,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_eb_attr":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1247],"tags":[1473,1475,1474,476],"ppma_author":[1361],"class_list":["post-9865","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psikososyal","tag-feminist-elestiri","tag-feminist-psikoloji","tag-modern-psikoloji","tag-orgutlufeministmucadele","author-yildiz-gezici"],"authors":[{"term_id":1361,"user_id":64,"is_guest":0,"slug":null,"display_name":"Y\u0131ld\u0131z Gezici","avatar_url":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/wp-content\/litespeed\/avatar\/bad43031b3459dc83e381a19aaa26fd0.jpg?ver=1784369366","author_category":"","first_name":"","last_name":"","user_url":"","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/64"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9865"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9865\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9871,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9865\/revisions\/9871"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9865"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=9865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}