{"id":9435,"date":"2025-03-07T10:52:00","date_gmt":"2025-03-07T07:52:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/?p=9435"},"modified":"2025-11-15T14:14:07","modified_gmt":"2025-11-15T11:14:07","slug":"kadin-dusmani-politikalar-ve-cezasizlik-siddeti-artiriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/2025\/03\/07\/kadin-dusmani-politikalar-ve-cezasizlik-siddeti-artiriyor\/","title":{"rendered":"Kad\u0131n D\u00fc\u015fman\u0131 Politikalar ve Cezas\u0131zl\u0131k \u015eiddeti Art\u0131r\u0131yor"},"content":{"rendered":"\n

Murat \u00c7ok\u00fcreten’in Mor Dayan\u0131\u015fma Temsilciler Meclisi \u00dcyesi Sosyolog Zeynep Eda Berfin Tozlu ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi r\u00f6portaj Haber H\u00fcrriyeti okuyucular\u0131n\u0131n huzurunda\u2026<\/p>\n

Bug\u00fcne kadar kendimi, \u201c\u00fclkemizdeki kad\u0131n sorunlar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olan biri olarak\u201d g\u00f6r\u00fcyordum. Mor Dayan\u0131\u015fma Temsilciler Meclisi \u00dcyesi Sosyolog Zeynep Eda Berfin Tozlu ile yapt\u0131\u011f\u0131m s\u00f6yle\u015fi, bu konudaki bildiklerimin ne kadar y\u00fczeysel ve yetersiz oldu\u011funu fark etmemi sa\u011flad\u0131. Anlatt\u0131klar\u0131yla durumun vahametini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren Berfin Han\u0131m\u2019a acil olarak kulak vermemiz gerekiyor. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dclkemizde kad\u0131nlar ne t\u00fcr ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz kal\u0131yorlar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda kad\u0131nlar erkek egemenli\u011finin var oldu\u011fu patriyarkal bir sistem i\u00e7inde ya\u015f\u0131yorlar. Bu ba\u011flamda i\u015f hayat\u0131ndan sosyal ya\u015fant\u0131ya kadar \u00e7ok geni\u015f kapsamda bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131k tan\u0131mlamas\u0131 yapabiliriz. Mesela \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 i\u015flerde, \u201ccam u\u00e7urum\u201d kavram\u0131yla a\u00e7\u0131klanan, zor ve yap\u0131lmas\u0131 neredeyse imkans\u0131za yak\u0131n i\u015flerin kad\u0131nlara y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve kad\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gibi bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz kal\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

EVL\u0130 M\u0130S\u0130N\u0130Z, \u00c7OCUK D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcYOR MUSUNUZ?<\/p>\n\n\n\n

Biz kad\u0131nlar i\u015fe al\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinde erkeklere sorulmayan; \u201cEvli misiniz? \u00c7ocuk yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?\u201d  gibi sorularla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Evlenmek ve \u00e7ocuk yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen kad\u0131n\u0131 i\u015fverenler \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak istemiyor.<\/p>\n\n\n\n

Sosyal hayat\u0131m\u0131za bakarsak tamam\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve \u015fiddet dolu\u2026 \u00d6rne\u011fin siz erkekler gece 11’de elinizi kolunuzu sallayarak sokakta korkmadan y\u00fcr\u00fcyebiliyorken, benim b\u00f6yle bir hakk\u0131m yok. Erkeklere \u00f6zg\u00fcr ve m\u00fcbah olan \u015feylerin hi\u00e7biri kad\u0131nlara uygulanm\u0131yor. \u201cY\u00fcksek sesle kahkaha atan kad\u0131nlara farkl\u0131 g\u00f6zle bak\u0131lmas\u0131 gibi \u00f6rnekleri \u00e7o\u011faltabiliriz.<\/p>\n\n\n\n

KADINLAR UCUZ EMEK G\u00dcC\u00dc OLARAK G\u00d6R\u00dcL\u00dcYOR<\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131nlar\u0131n erkeklerle ayn\u0131 i\u015fi yapmalar\u0131na ra\u011fmen daha d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret almalar\u0131 da bir ba\u015fka ayr\u0131mc\u0131l\u0131k. En g\u00f6zde sekt\u00f6r olan oyunculuk sekt\u00f6r\u00fcnde bile, \u201cKad\u0131n oyuncularla erkek oyuncular\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 \u00fccret ayn\u0131 de\u011fil.\u201d  Herhangi bir \u015firketin \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olarak bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda da kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanla, erkek \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 maa\u015f ayn\u0131 de\u011fil. Sistem kendi i\u00e7inde \u201cmaa\u015flar\u0131n\u0131 birbirine s\u00f6yleme yasa\u011f\u0131 getirdi\u011fi i\u00e7in\u201d bunu \u00e7ok kolay bir \u015fekilde yapabiliyor. Size bununla ilgili s\u00f6zle\u015fme imzalat\u0131yor ki bunlar ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n. Yani kad\u0131nlar ucuz emek g\u00fcc\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Peki \u00fclkemizde kad\u0131n hareketi ne durumda?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131nlar\u0131n en \u00e7ok ailelerinin i\u00e7inde katledildi\u011finin bilinmesine ra\u011fmen 2025 y\u0131l\u0131n\u0131n \u201cAile Y\u0131l\u0131\u201d ilan edilmesiyle birlikte kar\u015f\u0131m\u0131za bir aile g\u00fczellemesiyle \u00e7\u0131k\u0131l\u0131yor. Asl\u0131nda genel anlamda kad\u0131n hareketine y\u00f6nelik bir sald\u0131r\u0131 konsepti var. Buna feminist m\u00fccadeleyi daha da b\u00fcy\u00fcterek kar\u015f\u0131l\u0131k vermek gerekiyor. Yani bizim herhangi bir kad\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 politikaya kar\u015f\u0131 susma veya sinme l\u00fcks\u00fcm\u00fcz yok. \u00c7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olmak zorunday\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Berfin Han\u0131m, \u00fclkemizde kad\u0131nlar haklar\u0131n\u0131 almak i\u00e7in saflar\u0131 s\u0131kla\u015ft\u0131rd\u0131lar m\u0131? Kad\u0131nlar aras\u0131nda bir dayan\u0131\u015fma var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda i\u015f\u00e7i direni\u015flerinden belediye \u00f6nlerindeki direni\u015flere, ekoloji hareketlerine kadar kad\u0131nlar direni\u015fin en \u00f6n saflar\u0131nda yer al\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Toplumun her kesimindeki kad\u0131nlardan destek al\u0131yor musunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tabii ki\u2026 Mesela bizim telefonumuz g\u00fcnde en az 4-5 kere \u00e7alar. Kad\u0131nlarla konu\u015furuz.<\/p>\n\n\n\n

Ne i\u00e7in ar\u0131yorlar sizi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015eiddet ma\u011fduru olan kad\u0131n, aray\u0131p bizimle ne yapabilece\u011fini konu\u015fmak istiyor. Ya da bizimle birlikte bir etkinlik yapmak istiyor? Bu aramalar\u0131n i\u00e7eri\u011fi \u00e7ok farkl\u0131 olabiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet ve kad\u0131n cinayetlerinin son y\u0131llarda art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini g\u00f6zlemliyoruz. Mor dayan\u0131\u015fma olarak bu art\u0131\u015f\u0131n nedenleri hakk\u0131nda bir ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131n\u0131z m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tabii ki yapt\u0131k. Bu art\u0131\u015f\u0131n birden fazla sebebi var. Birincisi iktidar\u0131n cezas\u0131zl\u0131k politikalar\u0131, bir ikincisi kad\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 politikalarla bunu katmerlenmesi\u2026<\/p>\n\n\n\n

Cezas\u0131zl\u0131k politikas\u0131 derken, kad\u0131na \u015fiddet g\u00f6sterenler ceza alm\u0131yorlar m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yani \u00e7ok c\u00fcz’i cezalarla i\u015fin i\u00e7inden s\u0131yr\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Cezalar hafifletildi mi yani?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hay\u0131r yarg\u0131 sisteminin i\u015fleyi\u015fiyle alakal\u0131 bir durum s\u00f6z konusu\u2026 \u015e\u00f6yle bir \u00f6rnek vereyim: Bir arkada\u015f\u0131m\u0131z bo\u015fand\u0131\u011f\u0131 erkek taraf\u0131ndan sald\u0131r\u0131ya u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. Bu planlanm\u0131\u015f bir sald\u0131r\u0131yd\u0131. Ama sald\u0131rgana basit yaralamadan dava a\u00e7\u0131ld\u0131. Yani \u00f6ld\u00fcrme kast\u0131yla yap\u0131lan sald\u0131r\u0131ya basit yaralamadan dava a\u00e7t\u0131lar. Biz kad\u0131n hareketi olarak her duru\u015fmada adliyenin \u00f6n\u00fcnde sesimizi duyurduk. Bir bu\u00e7uk y\u0131l s\u00fcren dava s\u00fcrecinin sonunda, \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcsten 15 y\u0131l, ruhsats\u0131z silah ta\u015f\u0131maktan 2 y\u0131l olmak \u00fczere toplam 17 y\u0131l indirimsiz, afs\u0131z bir ceza almas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

Basit yaralama olsayd\u0131 ne kadar ceza alacakt\u0131 bu cani?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

San\u0131r\u0131m birka\u00e7 y\u0131l al\u0131rd\u0131. Onun da tamam\u0131n\u0131 yatmadan \u00e7\u0131kard\u0131. Biz oradaki m\u00fccadelemizle davay\u0131 basit yaralamadan a\u011f\u0131r cezaya ald\u0131rd\u0131k. Burada kamuoyu olu\u015fturmak \u00e7ok \u00f6nemli. Sesi duyurmak, birlikte olmak, m\u00fccadele etmek \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte bu tarz cezas\u0131zl\u0131k politikalar\u0131yla kad\u0131nlar\u0131 sindirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131n \u015fikayet\u00e7i olmak istemiyor. Olsam ne olur ki diyor. Fail erkekte zaten \u201cbirka\u00e7 y\u0131l yatar \u00e7\u0131kar\u0131m\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Yani cezas\u0131zl\u0131k politikas\u0131yla asl\u0131nda hem \u015fiddeti hem de cinayeti me\u015frula\u015ft\u0131ran, peki\u015ftiren bir yere do\u011fru geldik.<\/p>\n\n\n\n

KADIN \u00d6LENE KADAR UMURSANMIYOR<\/p>\n\n\n\n

Bir de denetimsizlik var. Yani herhangi bir \u015fiddete maruz kald\u0131\u011f\u0131nda bir kad\u0131n karakola gidip \u015fik\u00e2yette bulunuyor. Ama bu \u015fik\u00e2yetin takibi yap\u0131lm\u0131yor. Pratikte \u201ckad\u0131n \u00f6lene kadar umursanm\u0131yor\u201d gibi bir durum var. Bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yasa b\u00f6yle de\u011fil ama uygulanan pratik bu.<\/p>\n\n\n\n

Denetimsizli\u011fe somut bir \u00f6rnek verebilir misiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131 olan fail kad\u0131n\u0131n evinin \u00f6n\u00fcne kadar gelebiliyor. Orada kad\u0131n i\u00e7in herhangi bir koruma yok.<\/p>\n\n\n\n

Bildi\u011fim kadar\u0131yla telefonlara y\u00fcklenen KADES diye bir uygulama vard\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bununla ilgili \u0130stanbul\u2019da bir \u00f6rnek hat\u0131rl\u0131yorum Kad\u0131n bildirimde bulunduktan iki saat sonra emniyet g\u00fc\u00e7leri yan\u0131na gelmi\u015fti. Yani iki saatte her \u015fey olup bitmi\u015fti. Bir de bu tarz sald\u0131r\u0131lar telefona hemen davranabilece\u011finiz bir anda olmayabiliyor. Failin bile\u011fine tak\u0131lan, size yakla\u015f\u0131p yakla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilece\u011finiz cihazlar var. Ama bunlar \u00e7ok nadir kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Biraz \u00f6nce anlatt\u0131\u011f\u0131m arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131 bir g\u00fcnde olmad\u0131 ki\u2026 Y\u0131llard\u0131r s\u00fcregelen takip, tehdit, \u015fikayetler. Ama sonucunda sald\u0131rgan erkeklere cesaret veren bir zemin haz\u0131rlan\u0131yor. Bir yandan da kad\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 politikalar\u0131 \u00fcretmeye devam ediyorlar. 2024 y\u0131l\u0131nda en az 394 kad\u0131n en yak\u0131nlar\u0131ndaki erkekler taraf\u0131ndan katledildi.<\/p>\n\n\n\n

KADINLAR HEP Y\u00dcKSEKTEN D\u00dc\u015e\u00dcYOR<\/p>\n\n\n\n

394 kad\u0131n\u0131n katledilmesinin yan\u0131nda bir de \u201c\u015f\u00fcpheli kad\u0131n \u00f6l\u00fcmleri\u201d var. Maalesef literat\u00fcr\u00fcm\u00fcze \u201c\u015f\u00fcpheli kad\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc\u201d diye bir tabir girdi. Nedense bu \u015f\u00fcpheli kad\u0131n \u00f6l\u00fcmlerinde kad\u0131nlar \u00f6l\u00fcrken yanlar\u0131nda hep bir erkek oluyor. Bu kad\u0131nlar hep y\u00fcksekten d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bunlar\u0131 sorgulamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7en y\u0131l i\u015flenen 394 kad\u0131n cinayetine dahil de\u011fil mi bu \u015f\u00fcpheli \u00f6l\u00fcmler?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dahil de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131n cinayetlerinin artmas\u0131nda \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n etkisi olabilir mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Biz Mor Dayan\u0131\u015fma olarak etkili oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesini tabii ki sahipleniyoruz ve onu geri almak i\u00e7in elimizden gelen her \u015feyi yapaca\u011f\u0131z. Ama prati\u011fe bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda uygulanmamas\u0131 en b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131 zaten.<\/p>\n\n\n\n

Peki 6284 say\u0131l\u0131 yasa kad\u0131nlar\u0131 korumakta yeterli oluyor mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sorun asl\u0131nda yasada de\u011fil, uygulanmas\u0131nda \u2026 Yasa uygulansayd\u0131, pek \u00e7ok kad\u0131n hala aram\u0131zda olurdu. \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi’nden neden \u00e7ekildiler? \u201c6284 say\u0131l\u0131 yasa var\u201d diye \u00e7ekildiler. Evet yasa var ama uygulam\u0131yorlar. Asl\u0131nda yaln\u0131zca bu yasa bile yeterli olacakt\u0131. Yeterli diyorum ama tabii ki bo\u015fluklar var. \u00c7ok daha geni\u015fletilmesi gereken kapsamlar var. Ama en az\u0131ndan \u00f6nce elimizdekini bir uygulayal\u0131m ve oraya dair iyile\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmaya devam edelim.<\/p>\n\n\n\n

YASA UYGULANSA DAHA \u0130Y\u0130 OLURDUK<\/p>\n\n\n\n

Evet belki 6284 say\u0131l\u0131 yasa tamamen uygulansa, cezas\u0131zl\u0131k politikalar\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131lsa, kad\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 politikalar \u00fcretilmese \u015fu an bulundu\u011fumuz konumdan \u00e7ok daha iyi bir konumda olaca\u011f\u0131m\u0131z kesindi. Ama o zaman da her \u015fey bitmemi\u015f olacakt\u0131. Biz yine m\u00fccadelemizi devam ettirecek, ko\u015fullar\u0131m\u0131z\u0131 daha da iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

Peki sizce yasalarla s\u00f6zle\u015fmelerle veya ek emniyet tedbirleriyle kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddeti ve kad\u0131n cinayetlerini \u00f6nlemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Sadece bunlarla m\u00fcmk\u00fcn olmaz. \u00d6rg\u00fctlenmekle m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Tabii ki dayan\u0131\u015farak, m\u00fccadele ederek, sistemle bir derdimiz oldu\u011funu s\u00f6yleyerek buna y\u00f6nelik kendimize belli \u00e7al\u0131\u015fma politikalar\u0131 \u00e7\u0131kartarak, belli bir yol haritas\u0131 \u00e7\u0131kartarak ve bu yol haritas\u0131n\u0131 takip ederek m\u00fcmk\u00fcn olabilir ancak. Bu i\u015fi sadece yasa yap\u0131c\u0131lara b\u0131rakarak ve yasan\u0131n i\u015flemesini bekleyerek olmaz. Bu d\u00fcnyan\u0131n d\u00fczeni b\u00f6yle de\u011fil zaten. \u00d6nce bunu kabul etmek laz\u0131m. Her egemen kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6stermek i\u00e7in kendine y\u00f6nelik politikalar\u0131n\u0131 \u00fcretiyor. Bizim derdimiz de bu zaten\u2026 Kapitalizm erkek egemenli\u011finin ba\u011fr\u0131ndan kopup gelmi\u015f bir sistem. Buralar\u0131 ka\u015f\u0131mak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

S\u0130STEM\u0130 DE\u011e\u0130\u015eT\u0130RMEM\u0130Z GEREK\u0130YOR<\/p>\n\n\n\n

Sadece, \u201cuygun bir yasa var art\u0131k bizim b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131m\u0131z \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u201d diyerek bu i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131kamay\u0131z. Bizim bu sistemi de\u011fi\u015ftirmemiz gerekiyor. Bununla m\u00fccadele etmemiz gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc erkek egemenli\u011fi ayn\u0131 zamanda bir zihniyet yap\u0131s\u0131d\u0131r. Bununla m\u00fccadele etmekle olacak bir \u015fey. Bunun yolu da kad\u0131n hareketine g\u00fc\u00e7 vermekten ge\u00e7ecek\u2026<\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131nlar\u0131 erkek \u015fiddetinden korumak i\u00e7in s\u0131\u011f\u0131nma evleri a\u00e7\u0131l\u0131yor. A\u00e7\u0131lan s\u0131\u011f\u0131nma evleri sizce yeterli mi? Sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne az da olsa bir katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mor Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi olarak bir s\u0131\u011f\u0131nma evi kampanyas\u0131 yapt\u0131k. Kampanyam\u0131z\u0131n temel amac\u0131 \u201cnitelikli ve g\u00fcvenlikli s\u0131\u011f\u0131nma evleri\u201d a\u00e7makt\u0131.  Yani siz buraya hi\u00e7bir niteli\u011fi, hi\u00e7bir g\u00fcvenlik \u00f6nlemi olmayan bir s\u0131\u011f\u0131nma evi a\u00e7arsan\u0131z, kad\u0131nlar orada hapishanedeymi\u015f gibi ya\u015farlar. B\u00f6yle bir s\u0131\u011f\u0131nma evinin bizim i\u00e7in hi\u00e7bir anlam\u0131 yok.<\/p>\n\n\n\n

SI\u011eINMA EVLER\u0130 HAP\u0130SHANE G\u0130B\u0130<\/p>\n\n\n\n

S\u0131\u011f\u0131nma evlerinden \u00e7\u0131k\u0131p gelen kad\u0131nlar bizimle oradaki deneyimlerini payla\u015f\u0131yorlar. Asl\u0131nda oraya girmek istemiyorlar. Mecbur kald\u0131klar\u0131 i\u00e7in orada bulunduklar\u0131n\u0131 anlat\u0131yorlar. Kimi zaman s\u0131\u011f\u0131nma evinin adresi if\u015fa olabiliyor. Yani burada \u00e7ok b\u00fcy\u00fck g\u00fcvenlik zafiyeti var. Zaten s\u0131\u011f\u0131nma evleri dedi\u011fimiz yerler kad\u0131nlar\u0131n kendine ait \u00f6zel alan\u0131n olabildi\u011fi yerler de\u011fil. Hapishane gibi yerler.<\/p>\n\n\n\n

Yani s\u0131\u011f\u0131nma evleri kad\u0131nlar i\u00e7in can simidi olmuyor mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz ger\u00e7ekli\u011finde kad\u0131nlar\u0131n \u015fiddete maruz kald\u0131klar\u0131nda ya\u015fayabilecekleri alanlara ihtiya\u00e7lar\u0131 var. Ve buralar\u0131n ger\u00e7ekten \u00f6zg\u00fcr, rahat, huzurlu bir \u015fekilde ya\u015fayabilecekleri alanlar olmas\u0131 gerekiyor. Gerekiyor ama maalesef bunlar sa\u011flanm\u0131yor. Mesela 12 ya\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerinde erkek \u00e7ocu\u011funuz varsa s\u0131\u011f\u0131nma evine alm\u0131yorlar. Hangi kad\u0131n \u00e7ocu\u011funu b\u0131rak\u0131p: \u201cTamam ben geleyim burada tek ba\u015f\u0131ma kalay\u0131m,\u201d der. Kald\u0131 ki \u00e7ocuk da \u015fiddetin birebir muhatab\u0131d\u0131r. \u00c7ocu\u011fu o evde b\u0131rak\u0131p kimse bir yere gitmez yani.<\/p>\n\n\n\n

S\u0131\u011f\u0131nma evleri g\u00fcvenli de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda s\u0131\u011f\u0131nma evinin kap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir kad\u0131n katledildi. S\u0131\u011f\u0131nma evlerinin adreslerinin \u00e7ok gizli olmas\u0131 gerekiyor. Ama ne yaz\u0131k ki gizli de\u011fil. Biz bunun deneyini yapt\u0131k. Taksiye binip taksiciye: \u201cS\u0131\u011f\u0131nma evine gitmek istiyoruz,\u201d dedik.  Taksici ba\u015fka hi\u00e7bir soru sormadan biz s\u0131\u011f\u0131nma evine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Taksici adresi bildikten sonra herkes oraya ula\u015fabilir.<\/p>\n\n\n\n

DAVUL ZURNA \u0130LE SI\u011eINMA EV\u0130 A\u00c7IYORLAR<\/p>\n\n\n\n

Kolluk g\u00fc\u00e7lerinin dahi bilmemesi gerekiyor s\u0131\u011f\u0131nma evinin adresini. Sadece bu konuyla ilgili uzmanlar\u0131n bilmesi gerekiyor. Ve oran\u0131n bir s\u0131\u011f\u0131nma evi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc vermemesi gerekiyor. O y\u00fczden \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n oraya girip \u00e7\u0131karken ki k\u0131l\u0131k k\u0131yafetinden tutun, kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir \u015fekilde g\u00fcvenlik dikmenin bile \u00e7ok iyi planlanmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’de davul zurnayla s\u0131\u011f\u0131nma evi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 yap\u0131yorlar. Olacak \u015fey de\u011fil. Buras\u0131 zaten gizli kalmas\u0131 gereken bir yer.<\/p>\n\n\n\n

S\u0131\u011f\u0131nma evinde kalman\u0131n bir s\u00fcresi var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tabii belli s\u00fcreleri var. Durumun \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re bu s\u00fcreler uzat\u0131labiliyor. Ama genelde kalma s\u00fcresi 6 ay\u2026<\/p>\n\n\n\n

S\u0131\u011f\u0131nma evlerinin kad\u0131nlar\u0131 s\u0131\u011f\u0131nma evinden sonraki ya\u015fant\u0131ya da haz\u0131rlamas\u0131 gerekiyor. Ama b\u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fma yok. En b\u00fcy\u00fck sorun bu. Yani kad\u0131n 6 ay boyunca kald\u0131 orada. Ne yapacak peki \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda? Ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yoksa nas\u0131l bir hayat kuracak kendine? Hem ekonomik hem psikolojik olarak g\u00fc\u00e7lenmesi gerekiyor. Hayat\u0131n\u0131 idame ettiremezse \u015fiddet g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc eve geri d\u00f6nmek zorunda kal\u0131yor. Kad\u0131n b\u00f6ylece kendini bir \u015fiddet sarmal\u0131n\u0131n i\u00e7inde buluyor. B\u00f6yle bir d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde \u00f6mr\u00fcn\u00fc t\u00fcketiyor.<\/p>\n\n\n\n

Sosyo-ekonomik anlamda geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerle T\u00fcrkiye’deki s\u0131\u011f\u0131nma evlerinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 k\u0131yaslayabilir miyiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Her \u00fclkenin kendine ait farkl\u0131 politikas\u0131 var. Nas\u0131l T\u00fcrkiye’nin \u015fu anda en b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131ndan biri \u201ckad\u0131na y\u00f6nelik erkek \u015fiddeti ve kad\u0131n cinayetleri\u201d ise Almanya<\/a> gibi, \u0130spanya gibi, \u0130svi\u00e7re gibi farkl\u0131 \u00fclkelerde farkl\u0131 konular sorun oldu\u011fu i\u00e7in s\u0131\u011f\u0131nma evleri de bu sorunlara y\u00f6nelik haz\u0131rlanm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n

PS\u0130KOLOJ\u0130K \u015e\u0130DDET DE VAR<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’deki s\u0131\u011f\u0131nma evleri y\u00f6netmeli\u011finin en b\u00fcy\u00fck sorunu psikolojik \u015fiddeti kabul etmiyor olmas\u0131. Ama bahsetti\u011finiz \u00fclkelerdeki uygulamalarda sadece fiziksel \u015fiddeti ele alm\u0131yorlar. \u015eiddeti bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131yorlar. Zaten olmas\u0131 gereken bu. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fiddet \u00f6rg\u00fcs\u00fc genelde psikolojik \u015fiddetle ba\u015flar ve fiziksel \u015fiddete do\u011fru giden yolun ta\u015flar\u0131 d\u00f6\u015fenir. Yani psikolojik \u015fiddet bir i\u015farettir. \u015eiddeti de \u00f6yle b\u0131\u00e7ak gibi birbirinden ay\u0131ramazs\u0131n\u0131z. Hepsi i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir. Ama T\u00fcrkiye’de s\u0131\u011f\u0131nma evinde kalabilmenin \u015fart\u0131 yaln\u0131zca fiziksel \u015fiddettir.<\/p>\n\n\n\n

8 Mart D\u00fcnya Emek\u00e7i Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc\u2019nde \u00fclkemizde ve d\u00fcnyada kad\u0131n eme\u011finin hak etti\u011fi de\u011feri buldu\u011funu s\u00f6yleyebilir misiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnya, toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011finden ar\u0131nm\u0131\u015f, s\u00f6m\u00fcr\u00fcden ar\u0131nm\u0131\u015f bir yer de\u011fil. O y\u00fczden Amerika ya da Avrupa<\/a>‘y\u0131 kurtar\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6lge olarak g\u00f6rmemek gerekiyor. Tabii ki d\u00fcnya genelinde kad\u0131nlar eme\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alam\u0131yorlar. Bir kere \u201ckad\u0131nlar\u0131n g\u00f6r\u00fcnmeyen eme\u011fi \u00fczerinden s\u00f6m\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7e\u011fi\u201d var ortada… Evin i\u00e7inde b\u00fct\u00fcn bak\u0131m y\u00fck\u00fcn\u00fcn kad\u0131nlara b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131, yeme\u011finden, bula\u015f\u0131\u011f\u0131na, \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131ndan, \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131na, hatta e\u015finin bak\u0131m\u0131na kadar her \u015feyin kad\u0131na b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7eklik var. Ev i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcnmeyen eme\u011fimiz bu \u015fekilde s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. D\u0131\u015far\u0131da \u00fccretli olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da yine s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n

BE\u015e ERKEK KADIN SORUNUNU TARTI\u015eIYOR<\/p>\n\n\n\n

Burada \u00f6zne konumuyla ilgili de bir vurgu yapmak istiyorum.  Yani alanlarda, meydanlarda \u201c8 Mart D\u00fcnya Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc\u201d, \u201c25 Kas\u0131m Kad\u0131na Y\u00f6nelik \u015eiddetle Uluslararas\u0131 M\u00fccadele G\u00fcn\u00fc\u201d gibi alanlarda \u00f6znelerin bizler olmas\u0131 gerekiyor. Bizim alan\u0131m\u0131z\u0131 bize b\u0131raks\u0131nlar. Bizim ad\u0131m\u0131za konu\u015fmalar\u0131na gerek yok. Televizyonlarda g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130\u015fte k\u00fcrtaj konu\u015fuluyor. Kad\u0131n haklar\u0131 konu\u015fuluyor. Bir bak\u0131yorsunuz oturmu\u015f be\u015f tane erkek, kad\u0131nlar\u0131n gelece\u011fiyle, hayat\u0131yla, eme\u011fiyle, bedeniyle ilgili kararlar almaya ve konu\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bir tek kad\u0131n yok. O y\u00fczden \u00f6znenin kim oldu\u011funu s\u0131k s\u0131k hat\u0131rlatmak gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu da ayr\u0131 bir tahakk\u00fcm ili\u015fkisi\u2026 Benim bedenimle ilgili karar\u0131 sen alamazs\u0131n. Bunu s\u00f6ylemek gerekiyor. Net bir \u015fekilde ortaya koymak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

\u015e\u0130DDET EN FAZLA EVLER\u0130N \u0130\u00c7\u0130NDE<\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131nlar en \u00e7ok \u015fiddeti en yak\u0131nlar\u0131ndaki erkekler taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fcyor. \u0130\u015fte baba, erkek karde\u015f, amca, day\u0131 gibi\u2026\u015eiddet en fazla buralarda ve evlerin i\u00e7inde ya\u015fan\u0131yor. Bizim; \u201c\u00f6zel olan politiktir\u201d s\u00f6ylemimizin temeli de buraya oturuyor zaten. Hay\u0131r o evlerin i\u00e7inde ya\u015fanan \u015fiddet \u00f6zel de\u011fildir. Gayet politik, gayet de hepimizin derdi ve s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Bir de \u00e7ocuk gelinler sorunu var. Hala devam ediyor mu bu sorun?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Maalesef t\u00fcm h\u0131z\u0131yla devam ediyor. N\u00fcfus politikalar\u0131yla kad\u0131nlar\u0131 evin i\u00e7inde s\u00fcrekli \u00e7ocuk do\u011furan ucuz i\u015f g\u00fcc\u00fc olarak g\u00f6ren zihniyetin \u00fcr\u00fcn\u00fc bu sorun. 18 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki kad\u0131nlar evlendiriliyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu yasal de\u011fil asl\u0131nda\u2026.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Halen 16 ya\u015f ve \u00fczeri, aile izni varken evlenebiliyor. T\u00fcrl\u00fc bahanelerle zorunlulukmu\u015f gibi g\u00f6sterip mahkemeden karar \u00e7\u0131kart\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Son olarak s\u00f6yleyece\u011finiz bir \u015fey var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bu kad\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 politikalara kar\u015f\u0131, sokaklarda, meydanlarda s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc s\u00f6ylememiz gereken bir g\u00fcn 8 Mart. T\u00fcm kad\u0131nlar\u0131 8 Mart Cumartesi g\u00fcn\u00fc meydanlara \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc;\u201d kurtulu\u015f yok tek ba\u015f\u0131na, ya hep beraber ya hi\u00e7birimiz\u201d diyoruz.<\/p>\n\n\n\n

M\u00fccadelenizde ba\u015far\u0131lar diliyorum<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak: Haber H\u00fcrriyeti<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Murat \u00c7ok\u00fcreten’in Mor Dayan\u0131\u015fma Temsilciler Meclisi \u00dcyesi Sosyolog Zeynep Eda Berfin Tozlu ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi r\u00f6portaj Haber H\u00fcrriyeti okuyucular\u0131n\u0131n huzurunda\u2026 Bug\u00fcne kadar kendimi, \u201c\u00fclkemizdeki kad\u0131n sorunlar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olan biri olarak\u201d g\u00f6r\u00fcyordum. Mor Dayan\u0131\u015fma Temsilciler Meclisi \u00dcyesi Sosyolog Zeynep Eda Berfin Tozlu ile yapt\u0131\u011f\u0131m s\u00f6yle\u015fi, bu konudaki bildiklerimin ne kadar y\u00fczeysel ve yetersiz oldu\u011funu fark etmemi sa\u011flad\u0131.…<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":9436,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_eb_attr":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[537],"tags":[271,1281,1294,1491],"ppma_author":[573],"class_list":["post-9435","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-basinda-biz","tag-271","tag-istanbul-sozlesmesi-2","tag-kadin-cinayetleri","tag-kadina-yonelik-siddetle-mucadele","author-mor-dayanisma"],"authors":[{"term_id":573,"user_id":5,"is_guest":0,"slug":"mor-dayanisma","display_name":"Mor Dayan\u0131\u015fma","avatar_url":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/wp-content\/litespeed\/avatar\/18b1bff8d2c98eaf6f87c388a27f2cfa.jpg?ver=1784033573","author_category":"1","first_name":"Mor","last_name":"Dayan\u0131\u015fma","user_url":"","job_title":"","description":"Contact<\/a>\r\n\r\ndayanismamor@gmail.com"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9435"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9437,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9435\/revisions\/9437"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9435"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=9435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}