{"id":5182,"date":"2025-01-16T17:03:35","date_gmt":"2025-01-16T14:03:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/?p=5182"},"modified":"2025-03-04T09:18:46","modified_gmt":"2025-03-04T06:18:46","slug":"dogal-afetlerde-kadinlar-ve-erkekler-farkli-tepkiler-veriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/2025\/01\/16\/dogal-afetlerde-kadinlar-ve-erkekler-farkli-tepkiler-veriyor\/","title":{"rendered":"Do\u011fal Afetlerde Kad\u0131nlar ve Erkekler Farkl\u0131 Tepkiler Veriyor"},"content":{"rendered":"\n

ABD Kaliforniya’da 7 Ocak 2025 tarihinde ba\u015flayan yang\u0131nlar, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar hala tamamen s\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilmi\u015f de\u011fil. \u00dclke tarihinin en b\u00fcy\u00fck felaketlerinden biri say\u0131lan yang\u0131n, yerle\u015fim b\u00f6lgelerini de etkisi alt\u0131na alarak b\u00fcy\u00fck hasarlara yol a\u00e7t\u0131. G\u00fcncel olarak 22 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi belirtilirken, b\u00f6lge sakinleri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck tehlike hala devam ediyor.
Bu ve benzeri do\u011fal-afetler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlardan biri de toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi temelli deneyim farkl\u0131l\u0131klar\u0131d\u0131r. Kaliforniya yang\u0131n\u0131ndan kurtulan Nordicdoll<\/a> isimli TikTok kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir videosunda krize m\u00fcdahalede partneri ile aras\u0131ndaki yakla\u015f\u0131m fark\u0131na, s\u00f6zlerinin ciddiye al\u0131nmamas\u0131na ve manip\u00fcle edilmesine dair samimi s\u00f6zleri \u00fczerine alttaki \u00e7eviriyi yay\u0131nlama ihtiyac\u0131 duyduk.<\/p>\n

Fatmanur K\u0131l\u0131\u00e7’\u0131n Science Daily 20 Eyl\u00fcl 2019 tarihli \u201cWhen natural disasters strike, men and women respond differently\u201d haber \u00e7evirisini sizlerle payla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

\n


Kad\u0131nlar riski daha fazla ciddiye alma e\u011filimindeler, ancak \u00e7o\u011fu zaman sesleri duyulmuyor<\/strong>.<\/h2>\n<\/blockquote>\n\n\n\n


Cinsiyetin afet tepkisini nas\u0131l etkiledi\u011fini ara\u015ft\u0131ran yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma, kad\u0131nlar\u0131n saklanma veya tahliyeye daha erken haz\u0131rlanma e\u011filiminde olduklar\u0131n\u0131, ancak genellikle hayatlar\u0131ndaki erkekleri bunu yapmaya ikna etmekte zorluk ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Colorado Boulder \u00dcniversitesinde cinsiyetin do\u011fal afete m\u00fcdahaleyi nas\u0131l etkiledi\u011fine dair yeni bir ara\u015ft\u0131rma, kad\u0131nlar\u0131n acil bir durumda saklanma veya tahliyeye haz\u0131rlanma konusunda daha h\u0131zl\u0131 davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak genellikle hayatlar\u0131ndaki
erkekleri bunu yapmaya ikna etmekte zorluk ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n


Ara\u015ft\u0131rma ayn\u0131 zamanda geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinin ya\u015fanan felaketlerin ard\u0131ndan su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kma e\u011filiminde oldu\u011funu, kad\u0131nlar\u0131n \u00f6nemli ancak izole edici ev insan\u0131 rol\u00fcne indirgendi\u011fini, erkeklerin ise mali konulara odakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve
toplumsal m\u00fcdahalelere liderlik etti\u011fini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, yard\u0131m sa\u011flamakla g\u00f6revli kurulu\u015flar\u0131n dahi zaman zaman “evin erke\u011fi” ile konu\u015fmak istedi\u011fini tespit etti.<\/p>\n\n\n\n


Sosyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc’nde doktora \u00f6\u011frencisi, ayn\u0131 zamanda Do\u011fal Afet Merkezinde ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi ba\u015f yazar Melissa Villarreal “Bir felaket durumunda kad\u0131nlar\u0131 dezavantajl\u0131 duruma d\u00fc\u015f\u00fcren, karar verme a\u015famas\u0131nda onlar\u0131 geride b\u0131rakan ve
potansiyel olarak iyile\u015fmelerini yava\u015flatan bir\u00e7ok engel oldu\u011funu bulduk.” diyor.<\/p>\n\n\n\n


Teksas A&M \u00dcniversitesi Yard. Do\u00e7. Michelle Meyer’in da yazar\u0131 oldu\u011fu ve Disasters dergisinde yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Teksas’\u0131n iki kasabas\u0131nda 33 kad\u0131n ve 10 erkekle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri derinlemesine analiz etti. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 2013 y\u0131l\u0131nda bir mil geni\u015fli\u011finde y\u0131k\u0131ma ve alt\u0131 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olan, 600 eve zarar veren bir EF-4 kas\u0131rgas\u0131n\u0131n vurdu\u011fu Granbury’dendi. Di\u011fer kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, ayn\u0131 y\u0131l bir g\u00fcbre \u015firketinde meydana gelen patlamada 15 ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc ve 100 evin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bat\u0131 b\u00f6lgesinden geliyordu.<\/p>\n\n\n\n


B\u00f6lge sakinlerine felaket esnas\u0131nda ve sonras\u0131ndaki deneyimleri soruldu. Olaylar\u0131 \u00e7evreleyen ko\u015fullar \u00e7ok farkl\u0131 olsa da cinsiyetten etkilenen ortak kal\u0131plar oldu\u011fu bulundu.<\/p>\n\n\n\n


Texas A&M Tehlike Azaltma ve Kurtarma Merkezi y\u00f6neticisi Meyer “Kad\u0131nlar\u0131n ve erkeklerin bu t\u00fcr d\u0131\u015f uyaranlara ayn\u0131 \u015fekilde tepki verece\u011fini varsayar\u0131z, ancak durumun asl\u0131nda b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.” dedi.<\/p>\n\n\n\n


Bir r\u00f6portajda Granburyli bir kad\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131yla birlikte dolab\u0131n i\u00e7ine sakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve pencereden kas\u0131rgay\u0131 izleyen kocas\u0131na gelip onlara kat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yalvard\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131. Ba\u015fka bir vakada ise bir kad\u0131n, kocas\u0131n\u0131n arabaya binip f\u0131rt\u0131nadan uzakla\u015fma plan\u0131na direndi\u011fini ve bulunduklar\u0131 yerde s\u0131\u011f\u0131nmay\u0131 tercih etti\u011fini aktard\u0131. Sonunda geri ad\u0131m at\u0131p kocas\u0131n\u0131 dinledi\u011finde ise arka koltukta \u00e7ocuklar\u0131 ile onlar\u0131 kas\u0131p kavuran kas\u0131rga taraf\u0131ndan itilip kak\u0131l\u0131r durumda kald\u0131klar\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n


Villareal “Kad\u0131nlar\u0131n hayatlar\u0131ndaki erkeklerden farkl\u0131 bir risk alg\u0131s\u0131 ve koruyucu eylem arzusu var gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu, ancak ailelerin ne zaman ve ne t\u00fcr eylemde bulunaca\u011f\u0131na genellikle erkekler karar veriyordu.” diye yazd\u0131. “Baz\u0131 durumlarda bu,
kad\u0131nlar\u0131 ve ailelerini daha b\u00fcy\u00fck bir tehlikeye sokuyor.”<\/p>\n\n\n\n


Bulgular, kad\u0131nlar\u0131n daha y\u00fcksek bir risk alg\u0131s\u0131na sahip oldu\u011funu, ancak “\u00e7ok endi\u015feli” olarak adland\u0131r\u0131larak zaman zaman ciddiye al\u0131nmad\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koyan bir dizi \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonuncusu oldu. Bu \u00e7al\u0131\u015fmadaki kad\u0131nlar talep formlar\u0131n\u0131 kendileri doldurdu\u011fu h\u00e2lde, kurtarma ekiplerinin yard\u0131m\u0131n nereye y\u00f6nlendirilece\u011fini konusunda evin erkeklerini arama e\u011filiminde olmas\u0131ndan da \u015fikayet\u00e7i oldu. Yazarlar \u015fu sonuca vard\u0131: “Evin dire\u011fi erkek\u2019 modelinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, hane halk\u0131n\u0131n kurtar\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u0130yile\u015ftirme a\u015famas\u0131nda kad\u0131nlar genellikle evi toparlamak ve okullar kapal\u0131yken \u00e7ocuklara bakmak gibi “ev i\u00e7i ” i\u015flerle g\u00f6revlendirilirken, toplumu iyile\u015ftirme projelerindeki liderlik rollerinden \u00e7o\u011fu zaman d\u0131\u015flanm\u0131\u015f hissettiler. Villareal “Bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131n\u0131z dikkate al\u0131nmazsa ve kendinizi izole edilmi\u015f hissederseniz bu, afet sonras\u0131 zihinsel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n iyiye gitmesini engelleyebilir.\u201d dedi. Villareal k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce Houston’da ayr\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131 ve 2017’de b\u00f6lgeyi vuran
Harvey Kas\u0131rgas\u0131’n\u0131n ard\u0131ndan Meksikal\u0131 g\u00f6\u00e7men pop\u00fclasyonunun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 benzersiz zorluklar\u0131 inceledi.<\/p>\n\n\n\n


H\u00fck\u00fcmet kurumlar\u0131n\u0131n afet uyar\u0131lar\u0131n\u0131 haz\u0131rlarken cinsiyet farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 dikkate almas\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131n toplumsal s\u00fcre\u00e7lerde daha fazla rol oynayabilmesi i\u00e7in afet sonras\u0131 \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00f6ncelik verilmesini talep eden Villarreal, “Irk ve cinsiyete dayal\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131p onlar\u0131 etkileyen durumlara dair hik\u00e2yelerini anlatan t\u00fcm insanlar\u0131 dinlersek, topluluklar\u0131n iyile\u015fmesine yard\u0131m noktas\u0131nda daha uzun bir yol kat edebiliriz.” dedi.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ABD Kaliforniya’da 7 Ocak 2025 tarihinde ba\u015flayan yang\u0131nlar, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar hala tamamen s\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilmi\u015f de\u011fil. \u00dclke tarihinin en b\u00fcy\u00fck felaketlerinden biri say\u0131lan yang\u0131n, yerle\u015fim b\u00f6lgelerini de etkisi alt\u0131na alarak b\u00fcy\u00fck hasarlara yol a\u00e7t\u0131. G\u00fcncel olarak 22 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi belirtilirken, b\u00f6lge sakinleri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck tehlike hala devam ediyor.Bu ve benzeri do\u011fal-afetler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlardan biri de…<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":5188,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_eb_attr":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[93],"tags":[1226,144],"ppma_author":[1225],"class_list":["post-5182","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ceviri","tag-afet","tag-toplumsal-cinsiyet","author-fatmanur-kilic"],"authors":[{"term_id":1225,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"fatmanur-kilic","display_name":"Fatma Nur K\u0131l\u0131n\u00e7","avatar_url":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/wp-content\/litespeed\/avatar\/5dd2c866a6b1d43ef06f1bbea58ab5c4.jpg?ver=1784369366","author_category":"","first_name":"Fatma Nur","last_name":"K\u0131l\u0131n\u00e7","user_url":"","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5182"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5182\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5188"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5182"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}