{"id":4063,"date":"2023-12-04T15:32:55","date_gmt":"2023-12-04T12:32:55","guid":{"rendered":"http:\/\/mordayanisma.org\/?p=4063"},"modified":"2024-10-23T12:52:05","modified_gmt":"2024-10-23T09:52:05","slug":"bir-bernarda-bin-kadin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/2023\/12\/04\/bir-bernarda-bin-kadin\/","title":{"rendered":"Bir Bernarda Bin Kad\u0131n"},"content":{"rendered":"<h3 class=\"wp-block-heading\"><em>K\u0131zlar\u0131yla ve annesiyle birlikte ya\u015fayan Bernarda, e\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra evde sekiz y\u0131ll\u0131k bir yas ilan eder. Bu s\u00fcre\u00e7te evi \u00e7ok kat\u0131 kurallarla y\u00f6netmektedir. K\u0131zlar\u0131n d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kmas\u0131 hatta camdan bakmas\u0131 dahi yasakt\u0131r.<\/em><em>&nbsp;<\/em><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6zge Arslan&#8217;\u0131n tek ki\u015filik ba\u015far\u0131l\u0131 performans\u0131yla seyirciyle bulu\u015fan \u201cBernarda\u201d oyunu, toplumsal cinsiyet rollerinin kad\u0131nlar \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131n\u0131 yeniden g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. \u00d6zge Arslan, be\u015f ayr\u0131 kad\u0131n karaktere tek bedende hayat vererek asl\u0131nda binlerce kad\u0131n\u0131n ortak ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc aktar\u0131yor. Federico Garcia Lorca&#8217;n\u0131n \u201cBernarda Alba&#8217;n\u0131n Evi\u201d adl\u0131 oyununu yeniden kaleme alan Pelin Temur; yazm\u0131\u015f oldu\u011fu tek ki\u015filik oyunuyla cinsiyet\u00e7ilik, toplumsal cinsiyet rolleri, t\u00f6re, otorite, toplumsal bask\u0131, birey ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gibi kavramlar\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar\u0131yor. B\u00fct\u00fcn bu kavramlar\u0131n kad\u0131nlar \u00fczerinden incelenmesi, kad\u0131nlar\u0131n, erkek egemen sistem taraf\u0131ndan nas\u0131l bask\u0131 alt\u0131nda tutulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir vurgu olu\u015fturuyor. T\u00f6re ve geleneklerin kad\u0131n bedeni \u00fczerindeki cinsiyet\u00e7i ve bask\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 Bernarda karakteriyle daha yak\u0131ndan g\u00f6rebiliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0131zlar\u0131yla ve annesiyle birlikte ya\u015fayan Bernarda, e\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra evde sekiz y\u0131ll\u0131k bir yas ilan eder. Bu s\u00fcre\u00e7te evi \u00e7ok kat\u0131 kurallarla y\u00f6netmektedir. K\u0131zlar\u0131n d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kmas\u0131 hatta camdan bakmas\u0131 dahi yasakt\u0131r<em>. <\/em>\u0130lk sahnede kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan monologlar onun nas\u0131l bir evde b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve geleneklerine ba\u011fl\u0131 kalarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilgisini veriyor asl\u0131nda. <strong><em>\u201c \u015eimdi&#8230;Sekiz y\u0131l boyunca yas tutulacak bu evde. Sekiz y\u0131ll\u0131k yas s\u00fcresince, d\u0131\u015far\u0131dan hava s\u0131zmayacak i\u00e7eri. Kap\u0131lar, pencereler tu\u011flayla \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f gibi davranaca\u011f\u0131z. Babam\u0131n evinde de b\u00f6yle olmu\u015ftur, dedemin evinde de.(&#8230;)\u201d<\/em><\/strong> Bu s\u00f6zler Bernarda\u2019n\u0131n asl\u0131nda ona \u00f6\u011fretileni k\u0131zlar\u0131na \u00f6\u011fretti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrt\u00fcyor. O da bir\u00e7ok kad\u0131n gibi babas\u0131n\u0131n, dedesinin, patriyarkan\u0131n ona dayatt\u0131\u011f\u0131 gelenekleri ve t\u00f6releri uyguluyor. Belki de hayat\u0131nda ba\u015fka bir ger\u00e7eklikle, do\u011fruyla kar\u015f\u0131la\u015fmayan Bernarda\u2019n\u0131n tek y\u00f6ntemi bu despotizm. \u00c7\u00fcnk\u00fc, dul kalm\u0131\u015f bir kad\u0131n\u0131n k\u0131zlar\u0131yla erkeksiz ya\u015famak zorunda kalmas\u0131 ona g\u00f6re ba\u015f\u0131na gelen en b\u00fcy\u00fck felaket. K\u0131zlar\u0131n\u0131 korumak isteyen bir anne, otoriteyi u\u00e7 bir \u015fekilde uygulayarak evi bir manast\u0131ra, cezaevine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. <strong><em>\u201c \u015eimdi \u00e7eyiz sand\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 a\u00e7abilirsiniz.(&#8230;) Nas\u0131lsa sekiz y\u0131l boyunca asla evden \u00e7\u0131kamayacaks\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131nlara i\u011fne iplik yak\u0131\u015f\u0131r, erkeklere de k\u0131rba\u00e7la kat\u0131r.<\/em>&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir kad\u0131n olarak Bernarda&#8217;y\u0131 anlamak \u00e7ok da zor olmasa gerek. Biz kad\u0131nlar erkek egemen toplumun dayatt\u0131\u011f\u0131 ahl\u00e2k normlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, o toplum taraf\u0131ndan ay\u0131plan\u0131yor, cezaland\u0131r\u0131l\u0131yor, \u015fiddete maruz kal\u0131yor, hatta katlediliyoruz. Bernarda\u2019n\u0131n k\u0131zlar\u0131ndan birinin olan Martirio\u2019nun repliklerinden yola \u00e7\u0131karak toplumda kad\u0131nlar\u0131n nas\u0131l cezaland\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyoruz<strong><em>. \u201c Liberda\u2019n\u0131n k\u0131z\u0131 var ya, \u015fu hi\u00e7 evlenmemi\u015f olan. O da ate\u015fine yenilmi\u015f. Bir \u00e7ocuk do\u011furmu\u015f kimden belli de\u011fil. Sonra ay\u0131b\u0131n\u0131 \u00f6rtmek i\u00e7in, bebe\u011fi \u00f6ld\u00fcr\u00fcp ta\u015flar alt\u0131na saklam\u0131\u015f(&#8230;) \u015eimdi k\u0131z\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek istiyorlar. Boyuna s\u00fcr\u00fckl\u00fcyorlar. Jandarmalar gelmeden i\u015fini bitirecekler<\/em><\/strong>.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6zg\u00fcrl\u00fckleri, bedenleri, duygular\u0131 ve arzular\u0131 d\u00f6rt duvar\u0131n i\u00e7ine hapsedilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan k\u0131zlar\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc Adela; annesinin ve toplumun cinsel bask\u0131lar\u0131na meydan okuyarak Pepe el Romano ile birliktelik ya\u015far. Pepe el Romano ayn\u0131 zamanda Adela\u2019n\u0131n ablas\u0131 Angustais ile ni\u015fanl\u0131d\u0131r. \u0130ki k\u0131z karde\u015fle de ayn\u0131 anda ili\u015fki ya\u015fayan Pepe; Adela\u2019n\u0131n g\u00fczelli\u011finden, Angustais\u2019in ise maddi varl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bernarda bu birlikteli\u011fi \u00f6\u011frendikten sonra Pepe el Romano\u2019yu t\u00fcfe\u011fiyle yaralar. Pepe El Romano\u2019nun \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnen Adela intihar eder. Pepe el Romano ka\u00e7\u0131p kurtulurken, Adela ya\u015fam\u0131na son vermi\u015ftir. Bernarda, Adela\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden \u00e7ok bek\u00e2retine odaklan\u0131r. K\u0131z\u0131n\u0131n bir bakire olarak \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u0131srarla tekrar ederek kendini ve \u00e7evresini buna inand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.&nbsp; <strong><em>\u201c Adela k\u0131zo\u011flank\u0131z \u00f6ld\u00fc. Sizin bilmeniz bir \u015fey de\u011fil,kimse bilmesin yeter. Bunu anlataca\u011f\u0131z herkese. Buna inanacaklar. \u00d6nemli olan ne oldu\u011fu de\u011fil, senin ne dedi\u011fin. Buna inanacaklar, Tekrarlad\u0131k\u00e7a daha \u00e7ok inanacaklar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n da k\u0131zlar\u0131 var. K\u0131zlar erkeklerle yatmaz.(&#8230;)<\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Adela, annesine ve erkek egemen sisteme kar\u015f\u0131 direni\u015fiyle oyunda \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn simgesi haline geliyor. G\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bile bakmay\u0131 yasaklayan Bernarda, Adela\u2019n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131yla ba\u015f edemiyor. Rengarenk giyinen, \u00e2\u015f\u0131k olan, sevi\u015fen Adela sevgilisinin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in intihar ediyor. Fakat di\u011fer t\u00fcrl\u00fc, yani t\u00fcm bu deneyimleri ya\u015famadan \u00f6lse ger\u00e7ekten ya\u015fam\u0131\u015f say\u0131l\u0131r m\u0131yd\u0131? <strong><em>\u201c Kad\u0131n do\u011fmak cezalar\u0131n en a\u011f\u0131r\u0131. G\u00f6zlerimiz, ellerimiz, sa\u00e7lar\u0131m\u0131z bile bizim de\u011fildir. Birimizin ba\u015f\u0131na gelen hepimizin ba\u015f\u0131na gelecektir. Al\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131m i\u015fte! Beni kapatamazlar i\u00e7eri! Benim derim de onlar\u0131nki gibi olsun istemiyorum, derimin akl\u0131\u011f\u0131 bu odalarda yitsin istemiyorum. Al\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131m i\u015fte, al\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131m.\u201d <\/em><\/strong>Tabi ki burada intihar\u0131 romantikle\u015ftirmek istemiyorum. Durumu Adela \u00f6zelinde de\u011ferlendirmek gerek. Adela, bulundu\u011fu toplumda a\u015fk\u0131 istedi\u011fi gibi ya\u015fayamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in k\u0131z karde\u015fiyle ayn\u0131 erke\u011fi payla\u015fmaya bile raz\u0131 oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 eril sistemde erkeklerin birden fazla kad\u0131nla ili\u015fkisi olabilir ama kad\u0131n\u0131n olamaz. Adela bunun aksine \u00f6rnekle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f m\u0131yd\u0131? Onu yarg\u0131lamadan \u00f6nce bunu irdelemek gerek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oyununda olaylar\u0131, durumlar\u0131 tek bir karakterin a\u011fz\u0131ndan ve tek bir mek\u00e2n \u00fczerinden g\u00f6r\u00fcyoruz. Seyirci olarak ne d\u0131\u015far\u0131y\u0131 ne ah\u0131r\u0131 ne de evin i\u00e7indeki di\u011fer odalar\u0131 g\u00f6rebiliyoruz. Bu tek mek\u00e2n sanki bir manast\u0131r ya da cezaevine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Sanki kad\u0131nlar eve kapat\u0131l\u0131yor, Ev bir h\u00fccreye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Ayr\u0131ca, oyunda, evin i\u00e7inde beyaz fona yans\u0131t\u0131lan bir mezar sahnesi g\u00f6r\u00fcyoruz. Ev ya da mezar- ikisinin hi\u00e7bir fark\u0131 yok gibi. Ama biz kad\u0131nlar ba\u015fka bir ya\u015fam\u0131n da m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu biliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oyunu feminist bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla \u00f6zetleyecek olursak Bernarda, erkek egemen sistemin ve bunu besleyen siyasal iktidar\u0131n bir sembol\u00fc. Oyuncu, sahnede tek bedende be\u015f ayr\u0131 kad\u0131n karaktere hayat verse de binlerce kad\u0131n\u0131n ortak hik\u00e2yesini, ezilmi\u015fli\u011fini anlat\u0131yor. T\u00f6re ve gelenekler, kad\u0131n\u0131 bir arzu nesnesi gibi g\u00f6steriyor. Namusun kad\u0131nda arand\u0131\u011f\u0131, bu y\u00fczden kad\u0131nlar\u0131n cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, erkeklerin ise cezas\u0131z kald\u0131\u011f\u0131 erkek egemen sistemi, toplum ve siyasi iktidarlar da destekliyor. Bir zamanlar kad\u0131nlar\u0131n sahneye \u00e7\u0131kmas\u0131 dahi yasakken, \u015fimdi sahnelerde bir kad\u0131n olarak, kad\u0131nlar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 sahneye koyabilmek, kad\u0131n m\u00fccadelesinin getirdi\u011fi bir kazan\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biz kad\u0131nlar sahnede, sokakta, evde, okulda ,i\u015f yerinde sesimizi y\u00fckseltmeye devam edece\u011fiz. Bazen ko\u015fullar bizi \u00e7ok zorlayabilir. Bazen korkabilir, endi\u015felenebilir, pani\u011fe kap\u0131labiliriz. Ama birlikte el ele vererek m\u00fccadele etmeye devam edece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Foto\u011fraf: Proje No2<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u0131zlar\u0131yla ve annesiyle birlikte ya\u015fayan Bernarda, e\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra evde sekiz y\u0131ll\u0131k bir yas ilan eder. Bu s\u00fcre\u00e7te evi \u00e7ok kat\u0131 kurallarla y\u00f6netmektedir. K\u0131zlar\u0131n d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kmas\u0131 hatta camdan bakmas\u0131 dahi yasakt\u0131r.&nbsp; \u00d6zge Arslan&#8217;\u0131n tek ki\u015filik ba\u015far\u0131l\u0131 performans\u0131yla seyirciyle bulu\u015fan \u201cBernarda\u201d oyunu, toplumsal cinsiyet rollerinin kad\u0131nlar \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131n\u0131 yeniden g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. \u00d6zge Arslan, be\u015f ayr\u0131&hellip;<\/p>","protected":false},"author":66,"featured_media":4065,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_eb_attr":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[],"ppma_author":[605],"class_list":["post-4063","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","author-lale-pesget"],"authors":[{"term_id":605,"user_id":46,"is_guest":0,"slug":null,"display_name":"Lale Pesget","avatar_url":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/wp-content\/litespeed\/avatar\/0add69f279a67af02667169b384542de.jpg?ver=1784266701","author_category":"","first_name":"Lale","last_name":"Pesget","user_url":"","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4063","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/66"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4063"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4063\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4065"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4063"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}