Ge\u00e7ti\u011fimiz Haziran ay\u0131nda sosyal medyada \u00f6nemli bir if\u015fa mektubu yay\u0131nland\u0131. \u0130ranl\u0131 sanat\u00e7\u0131 Mania Akbari\u2019nin, \u0130ran sinemas\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc isimlerinden Abbas Kiarostami\u2019yi if\u015fa etti\u011fi bu mektup MK2 isimli yap\u0131m \u015firketine yaz\u0131lm\u0131\u015f ancak Akbari, bu mektuba bir y\u0131ldan uzun bir s\u00fcredir yan\u0131t alamam\u0131\u015f. Akbari, mektupta Kiarostami\u2019nin kendisine uzun y\u0131llar boyunca psikolojik ve cinsel \u015fiddet uygulamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u201c10\u201d filminin \u00e7ekimlerinin kendisine ait oldu\u011funu, Kiarostami taraf\u0131ndan eme\u011finin gasp edildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Terapistinin \u00f6nerisiyle g\u00fcndelik hayat\u0131n\u0131 arabas\u0131na koydu\u011fu bir kamera ile kayda almaya ba\u015flayan Akbari\u2019nin \u00e7ekti\u011fi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri izleyip hayran kalan Kiarostami, senaryola\u015ft\u0131rmak i\u00e7in g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri Akbari\u2019den alm\u0131\u015f ancak bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerden senaryo yazmak yerine \u00e7ekilmi\u015f haz\u0131r g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri kurgulayarak \u201c10\u201d filmini olu\u015fturmu\u015f. Cannes Film Festivali\u2019ne gidene kadar Akbari\u2019ye \u201cBu senin filmin, ben sadece g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini kurgulad\u0131m\u201d diyen Kiarostami\u2019nin festivaldeki tavr\u0131 ise bu s\u00f6ylemlerinin tam tersi olmu\u015f. Tabii ki bu olay, biz kad\u0131nlar i\u00e7in olduk\u00e7a tan\u0131d\u0131k. Hik\u00e2ye de\u011fi\u015fse de erkeklerin, kad\u0131nlar\u0131n eme\u011fini gasp etmesi her alanda ve d\u00f6nemde s\u0131k\u00e7a maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir durum. Bu hik\u00e2yede de devreye manip\u00fclasyon, gaslighting, psikolojik \u015fiddet, s\u00f6zel \u015fiddet gibi bir \u00e7ok \u015fey giriyor. \u2018Bir kad\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcne kar\u015f\u0131l\u0131k, bir erke\u011fin s\u00f6z\u00fc her daim daha g\u00fcvenilirdir\u2019 alg\u0131s\u0131n\u0131 yaratmada konum, ya\u015f, tecr\u00fcbe, sosyal \u00e7evre ve tabii ki e\u011fer muhafazak\u00e2r bir toplumda ya\u015fan\u0131yorsa gerici, ataerkil kodlar\u0131ndan beslenen davran\u0131\u015flar \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Nitekim Kiarostami de ayn\u0131 yolla Akbari\u2019yi sindirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve \u201c\u00fcnl\u00fc bir y\u00f6netmen\u201d olman\u0131n verdi\u011fi g\u00fc\u00e7 ile filmin y\u00f6netmeni oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Bu olaylardan sonra festival s\u00fcrecini b\u0131rak\u0131p Kiarostami\u2019ye mesafe koyan Akbari yeni bir proje \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flar. Ancak g\u00fcn\u00fcn birinde if\u015fa edilmekten ve ger\u00e7eklerin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131ndan korkan Kiarostami, Akbari hakk\u0131nda akli dengesinin yerinde olmad\u0131\u011f\u0131 gibi dedikodular yaym\u0131\u015f ve Akbari\u2019yi yaln\u0131zla\u015ft\u0131rmak istemi\u015f. Kald\u0131 ki biz kad\u0131nlar, bu tavr\u0131 da gayet yak\u0131ndan biliyoruz. Her g\u00fcn yak\u0131ndan \u015fahit oldu\u011fumuz gibi, fail erkekler, g\u00fcvenirli\u011fini artt\u0131rmak ve kad\u0131nlar\u0131n itibar\u0131n\u0131 sarsmak i\u00e7in t\u00fcrl\u00fc \u00e7e\u015fit iddialarda bulunuyor. Kad\u0131n cinayetleri davalar\u0131nda failler, kad\u0131nlar\u0131; seks i\u015f\u00e7isi olmak, ahlaks\u0131z olmak, alkoll\u00fc olmak, dekolte giyinmek gibi cinayet i\u015flemekle hi\u00e7bir alakas\u0131 olmayan iddialar \u00f6ne s\u00fcrerek, yapt\u0131klar\u0131 eylemi me\u015frula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in ellerinden geleni yap\u0131yorlar. Kiarostami\u2019nin Akbari\u2019yi itibars\u0131zla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bu iddia da t\u0131pk\u0131 di\u011ferleri gibi yap\u0131lan eylemi me\u015fru k\u0131lmak i\u00e7indir.<\/p>\n\n\n\n
Filmi kendisinin \u00e7ekti\u011fini ispatlamak i\u00e7in pek \u00e7ok yola ba\u015fvuran Kiarostami, Akbari\u2019yi haks\u0131z \u00e7\u0131karmak i\u00e7in elinden geleni yapm\u0131\u015f. Akbari \u015f\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cD\u00fcnyaya kula\u011f\u0131mda bir kulakl\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in elimi \u00f6rt\u00fcme g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc ve beni bu kulakl\u0131k arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00f6nlendirdi\u011fini s\u00f6yledi. Buna inanabiliyor musunuz? Yirmi y\u0131l \u00f6nce, kula\u011f\u0131mda bir kulakl\u0131kla \u00e7ekim yapmak. Ba\u015f\u0131m \u00f6rt\u00fcl\u00fc olmasa bunu s\u00f6yleyemezdi. Buradaki kontrol metaforunu g\u00f6rebiliyor musunuz? O benim kula\u011f\u0131mda. Kad\u0131nlar 40 y\u0131ld\u0131r zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ediyor ve o ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc beni kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in kullan\u0131yor.\u201d <\/em>Gayet a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu manip\u00fclasyon, erkek \u015fiddetinin en s\u0131k ba\u015fvurulan y\u00f6ntemlerden biri.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
Sene ba\u015f\u0131nda Akbari\u2019nin iddialar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, filmin y\u00f6netmeninin Kiarostami oldu\u011funu ispatlamaya \u00e7al\u0131\u015fan ailesi, filme ait oldu\u011funu iddia ettikleri kamera arkas\u0131 bir video yay\u0131nlam\u0131\u015f. Bununla ilgili olarak Akbari, \u201cKatayoun\u2019la olan sahneyi tekrar \u00e7ekmesi gerekti\u011fini, ayn\u0131 k\u0131yafetleri giymemiz ve her \u015feyi ayn\u0131 \u015fekilde ayarlamam\u0131z gerekti\u011fini s\u00f6yledi. O\u011flu Bahman\u2019\u0131 sahneyi \u00e7ekmesi i\u00e7in davet etti. Bu, filmin son kurgusundan \u00f6nceydi, bu y\u00fczden ben de belki de bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc kullanmak istiyor diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ancak bu \u00e7ekimlerin hi\u00e7biri filmde yer almad\u0131. Kamera arkas\u0131 \u00e7ekimlerinde k\u0131yafetlerimizin filmdekinden biraz farkl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rebilirsiniz ve hatta Katayoun\u2019un ayn\u0131 performans\u0131 tekrarlayamad\u0131\u011f\u0131ndan \u015fik\u00e2yet etti\u011fimi duyabilirsiniz. Nas\u0131l sahte kan\u0131t yaratmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fimdi anl\u0131yorum.\u201d <\/em>diyor.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca Akbari\u2019nin verdi\u011fi bir di\u011fer \u00f6rnek de olduk\u00e7a dikkat \u00e7ekici bu noktada: \u201cGer\u00e7ek \u015fu ki, t\u00fcm bu insanlar benim yak\u0131n ailem. Roya ve Mandana benim k\u0131z karde\u015flerim. Karde\u015flerim bu isimleri kullanmamay\u0131 tercih ediyor ama Kiarostami onlar\u0131n evlilik isimlerini kulland\u0131. Belli ki jenerikteki isimlerin \u015fu \u015fekilde g\u00f6r\u00fcnmesini istemiyordu: Mania Akbari, Roya Akbari, Mandana Akbari. Ama ger\u00e7ek \u015fu ki bu filmde benim yak\u0131n ailem olmayan sadece iki ki\u015fi vard\u0131. Biri arkada\u015f\u0131m ve modelim Katayoun Takeizadeh\u2019di. Di\u011feri ise araba kullan\u0131rken tesad\u00fcfen arabama ald\u0131\u011f\u0131m halktan biri olan \u2018dindar kad\u0131n\u2019d\u0131.\u201d<\/em> Burada da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere oyuncular\u0131n iste\u011finin aksine jeneri\u011fe yaz\u0131lan isimler, i\u015fin asl\u0131n\u0131 \u00f6rtbas etmek i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015f.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
Tabii bir di\u011fer dikkat \u00e7eken konu ise Kiarostami\u2019nin 2004 y\u0131l\u0131nda \u201c10\u201d filminin yap\u0131m s\u00fcrecini anlatt\u0131\u011f\u0131 \u201cTen on 10\u201d belgeseli. Filmin kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131ndan hi\u00e7birinin belgeselde olmamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bir tek burada Kiarostami, detayl\u0131 bir \u015fekilde film yap\u0131m prati\u011fini anlatmaya giri\u015fmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Akbari, yirmi y\u0131l s\u00fcren sistematik bir psikolojik \u015fiddetin yan\u0131 s\u0131ra Kiarostami\u2019nin kendisine tecav\u00fcz etti\u011fini ifade ediyor. Psikolojik ve cinsel \u015fiddeti kabul etmesinin y\u0131llar sonra ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini belirten Akbari, Kiarostami taraf\u0131ndan defalarca \u201cSana kimse inanmayacak\u201d denilerek sindirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f. Kabullenme ve ses \u00e7\u0131karma s\u00fcrecinin psikoterapisti, partneri ve kad\u0131n dayan\u0131\u015fmas\u0131 sayesinde oldu\u011funu belirten Akbari, y\u0131llar sonra bu if\u015fay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirme karar\u0131 alm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnyada, her alanda oldu\u011fu gibi film sekt\u00f6r\u00fcnde de kad\u0131nlar\u0131n, erkek \u015fiddetinin farkl\u0131 \u00e7e\u015fitlerine maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bizler \u00e7ok iyi biliyoruz. \u00d6zellikle #MeToo hareketi sonras\u0131 pek \u00e7ok \u00fcnl\u00fc ismin if\u015fas\u0131na b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u015fahit oldu.<\/p>\n\n\n\n
Sadece #Metoo if\u015falar\u0131 sonras\u0131nda de\u011fil; ayr\u0131ca kad\u0131nlar\u0131n erkek egemenli\u011fine ve erkek adalete kar\u015f\u0131 bir \u00f6z savunma y\u00f6ntemi, bir g\u00fc\u00e7lenme mekanizmas\u0131 olarak da kulland\u0131\u011f\u0131 faili hedef g\u00f6steren if\u015falarda kad\u0131nlar\u0131n bu olaylar\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in neden y\u0131llar boyu \u201cbekledi\u011finin\u201d sorguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Erkek\/fail zihniyetiyle ve \u00f6znesiyle yak\u0131nl\u0131k kuran ve ayr\u0131ca maruz b\u0131rak\u0131lan\u0131\/hayatta kalan\u0131\/kad\u0131n\u0131 su\u00e7layan bu tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131n erkek \u015fiddetinin ve tahakk\u00fcm bi\u00e7imlerinin kad\u0131nlar \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 bask\u0131 ve y\u0131k\u0131m\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi\u011fi, sistemik olarak kad\u0131nlar\u0131n hayat\u0131n\u0131n her yerini \u00e7epe\u00e7evre saran ataerki ele\u015ftirisinden de uzak oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar \u00e7o\u011fu zaman \u201cen yak\u0131nlar\u0131\u201d taraf\u0131ndan sistemik istismara ve \u015fiddete maruz b\u0131rak\u0131l\u0131rken i\u00e7inde bulundu\u011fumuz bu erkek egemen d\u00fczende ses \u00e7\u0131karman\u0131n bile zor olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar, deneyimliyorlar. Fakat kad\u0131n dayan\u0131\u015fmas\u0131 ve m\u00fccadelesi ile hayatta kal\u0131yoruz ve ses \u00e7\u0131karmak yetmez, \u015fimdi de\u011fi\u015ftirme zaman\u0131 diyoruz. \u201cAma iyi bir yazar\/oyuncu\/y\u00f6netmen\u201d gibi tamamen erkek egemen d\u00fczenin devam\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik \u00e7e\u015fitli s\u00f6ylemleri asla kabul etmeyece\u011fiz. D\u00fcnyan\u0131n her yerinde eril tahakk\u00fcm\u00fc kaz\u0131yana kadar kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadeleden vazge\u00e7meyece\u011fini g\u00f6stermeye devam edece\u011fiz.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
Mor Dayan\u0131\u015fma K\u00fclt\u00fcr Sanat Komisyonu olarak, Mania Akbari\u2019nin if\u015fa mektubunu okuduktan sonra kendisine ula\u015ft\u0131k ve T\u00fcrkiye’den feministler olarak kendisiyle dayan\u0131\u015fma i\u00e7erisinde olmak istedi\u011fimizi belirttik. Bu do\u011frultuda 25 A\u011fustos\u2019ta online olarak kendisiyle ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fimiz s\u00f6yle\u015fiye t\u00fcm kad\u0131nlar\u0131 davet ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131n dayan\u0131\u015fmas\u0131 s\u0131n\u0131r tan\u0131maz demeye ve enternasyonal kad\u0131n m\u00fccadelemizi b\u00fcy\u00fctmeye devam ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Hep beraber tekrar edelim \u201cUykular\u0131n ka\u00e7s\u0131n, ben ne zaman if\u015fa edilece\u011fim diye!\u201d<\/p>\n\n\n\n
Ya\u015fas\u0131n Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fmas\u0131! Ya\u015fas\u0131n Feminist M\u00fccadelemiz!<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Not: Bu yaz\u0131da Fatma Edemen’in Mania Akbari ile yapt\u0131\u011f\u0131 r\u00f6portajdan al\u0131nt\u0131lar yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
https:\/\/fasikul.altyazi.net\/dunya\/mania-akbari-kendi-hikayesini-anlatiyor\/<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ge\u00e7ti\u011fimiz Haziran ay\u0131nda sosyal medyada \u00f6nemli bir if\u015fa mektubu yay\u0131nland\u0131. \u0130ranl\u0131 sanat\u00e7\u0131 Mania Akbari\u2019nin, \u0130ran sinemas\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc isimlerinden Abbas Kiarostami\u2019yi if\u015fa etti\u011fi bu mektup MK2 isimli yap\u0131m \u015firketine yaz\u0131lm\u0131\u015f ancak Akbari, bu mektuba bir y\u0131ldan uzun bir s\u00fcredir yan\u0131t alamam\u0131\u015f. Akbari, mektupta Kiarostami\u2019nin kendisine uzun y\u0131llar boyunca psikolojik ve cinsel \u015fiddet uygulamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u201c10\u201d…<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":3797,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_eb_attr":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[394,259,272,219,395,216,311,393,155,300],"ppma_author":[573],"class_list":["post-3796","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-abbaskiarostami","tag-feminist","tag-feministmucadele","tag-feminizm","tag-ifsa","tag-kadindayanismasi","tag-kadinmucadelesi","tag-maniaakbari","tag-metoo","tag-sinema","author-mor-dayanisma"],"authors":[{"term_id":573,"user_id":5,"is_guest":0,"slug":"mor-dayanisma","display_name":"Mor Dayan\u0131\u015fma","avatar_url":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/wp-content\/litespeed\/avatar\/18b1bff8d2c98eaf6f87c388a27f2cfa.jpg?ver=1784033573","author_category":"1","first_name":"Mor","last_name":"Dayan\u0131\u015fma","user_url":"","job_title":"","description":"Contact<\/a>\r\n\r\ndayanismamor@gmail.com"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3796","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3796"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3796\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3797"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3796"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3796"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3796"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3796"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}