{"id":3246,"date":"2020-06-16T01:18:41","date_gmt":"2020-06-15T22:18:41","guid":{"rendered":"http:\/\/mordayanisma.org\/?p=3246"},"modified":"2020-06-16T17:32:09","modified_gmt":"2020-06-16T14:32:09","slug":"kirgizistandan-ev-ici-siddet-konusunda-korkunc-haberler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/2020\/06\/16\/kirgizistandan-ev-ici-siddet-konusunda-korkunc-haberler\/","title":{"rendered":"K\u0131rg\u0131zistan&#8217;dan Ev \u0130\u00e7i \u015eiddet Konusunda Korkun\u00e7 Haberler"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>H\u00fck\u00fcmetin Harekete Ge\u00e7mesi \u0130\u00e7in Bir Dizi Ac\u0131mas\u0131z Cinayetin Olmas\u0131na Gerek Yok<\/strong><\/h2>\n<span hidden class=\"__iawmlf-post-loop-links\" data-iawmlf-links=\"[{&quot;id&quot;:392,&quot;href&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.hrw.org\\\/news\\\/2020\\\/03\\\/05\\\/grim-news-kyrgyzstan-domestic-violence&quot;,&quot;archived_href&quot;:&quot;https:\\\/\\\/web-wp.archive.org\\\/web\\\/20251214133653\\\/https:\\\/\\\/www.hrw.org\\\/news\\\/2020\\\/03\\\/05\\\/grim-news-kyrgyzstan-domestic-violence&quot;,&quot;redirect_href&quot;:&quot;&quot;,&quot;checks&quot;:[{&quot;date&quot;:&quot;2026-05-22 03:01:29&quot;,&quot;http_code&quot;:200},{&quot;date&quot;:&quot;2026-05-31 03:06:23&quot;,&quot;http_code&quot;:200},{&quot;date&quot;:&quot;2026-06-15 17:02:58&quot;,&quot;http_code&quot;:200}],&quot;broken&quot;:false,&quot;last_checked&quot;:{&quot;date&quot;:&quot;2026-06-15 17:02:58&quot;,&quot;http_code&quot;:200},&quot;process&quot;:&quot;done&quot;}]\"><\/span>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0131rg\u0131zistan&#8217;daki kad\u0131nlar i\u00e7in 2020 zaten \u00f6l\u00fcmc\u00fcl oldu. Y\u0131l\u0131n ilk 14 g\u00fcn\u00fcnde en az \u00fc\u00e7 kad\u0131n, e\u015fi veya sevgilisi taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u00d6l\u00fcmleri, ba\u015fa tekme, yan\u0131klar, b\u0131\u00e7aklanma ve \u015fiddetli daya\u011f\u0131 i\u00e7eren istismar sonucuyla ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu cinayetlerin ev i\u00e7i \u015fiddete y\u00f6nelik gecikmi\u015f eylemi h\u0131zland\u0131rabilece\u011fine dair baz\u0131 i\u015faretler bulunmakta. Bunun \u00fczerine, Ba\u015fbakan Mukhammedkaly Abylgaziev daha g\u00fc\u00e7l\u00fc yasalar ve daha a\u011f\u0131r cezalar talep etti ve parlamento da zaten aile i\u00e7i \u015fiddet yasas\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikleri tart\u0131\u015f\u0131yor. \u00dclkenin ombudsman\u0131 aile i\u00e7i \u015fiddeti g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere \u0130nsan Haklar\u0131 Koordinasyon Konseyi&#8217;nden ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir toplant\u0131 talep etti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">17 Ocak tarihli bir bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda, K\u0131rg\u0131zistan \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;ndan bir temsilci, i\u015fin \u201czor\u201d oldu\u011fu konusunda uyarmakla beraber aile i\u00e7i \u015fiddetin \u00f6ncelikli g\u00fcndem oldu\u011funu do\u011frulad\u0131. \u0130slami bir uzman\u0131n aile i\u00e7i istismar i\u00e7in daha a\u011f\u0131r ceza verilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, \u201cgelin ka\u00e7\u0131rma\u201d da dahil olmak \u00fczere zorla ve \u00e7ocuk evlilik gibi tutumlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek ve uygulamalar\u0131 sona erdirmek i\u00e7in dini makamlar\u0131n g\u00f6revlendirilmesini i\u015faret etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yine de yerel kad\u0131n haklar\u0131 aktivistleri bunun ger\u00e7ek bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131p yapmayaca\u011f\u0131n\u0131 sorguluyor. Toplumsal cinsiyete dayal\u0131 \u015fiddet uzman\u0131, Larisa Ilibezova, Issy-Kul b\u00f6lgesinde zorla evlendirilme ma\u011fduru kad\u0131nlar\u0131n ve k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n daha \u00f6nceki intiharlar\u0131na ve kamuoyunda geni\u015f yer bulan 2018 y\u0131l\u0131nda zorla evlilik i\u00e7in bir erkek taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131lan gen\u00e7 bir kad\u0131n, Burulai&#8217;nin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine i\u015faret ederek \u201cBunlar \u00fclkemizde ilk ev i\u00e7i \u015fiddet cinayeti vakalar\u0131 de\u011fil\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burulai\u2019nin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, halk\u0131n protestolar\u0131na ve h\u00fck\u00fcmetin harekete ge\u00e7mesi ad\u0131na \u0131srar etmesine neden oldu, ancak neredeyse iki y\u0131l sonra \u00e7ok az de\u011fi\u015fiklik oldu. Ilibezova &#8220;git gide bo\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131,&#8221; dedi. \u201cBunun tekrar olabilece\u011finden endi\u015feliyim.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;\u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na g\u00f6re, 2019 y\u0131l\u0131nda polis taraf\u0131ndan kaydedilen yakla\u015f\u0131k 6,145 ev i\u00e7i \u015fiddet vakas\u0131ndan sadece 649&#8217;u ceza davas\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00f6rd\u00fc cinayetti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Farkl\u0131 bakanl\u0131klar\u0131n \u00e7eli\u015fkili verileri sebebiyle g\u00fcvenilir aile i\u00e7i \u015fiddet verileri bulunmamaktad\u0131r. Ve ev i\u00e7i \u015fiddet eksik bildirilir. 2015 ve 2019 y\u0131llar\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmam\u0131z, k\u00f6t\u00fc kolluk ve adli m\u00fcdahalenin, s\u0131\u011f\u0131nma evleri gibi hizmetlerin eksikli\u011finin ve ailelerin ve otoritelerin sosyal bask\u0131lar\u0131n\u0131n ma\u011fdurlar\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engelledi\u011fini ortaya koymu\u015ftur. Yard\u0131m ve adalet arayanlar s\u0131kl\u0131kla ihtiya\u00e7 duyulan destek veya korumay\u0131 almazlar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2019&#8217;daki Kabahatler Kanunu&#8217;nda ev i\u00e7i \u015fiddetin su\u00e7 say\u0131lmas\u0131 ve 2017&#8217;deki yeni bir Aile \u015eiddet Yasas\u0131&#8217;n\u0131n kabul edilmesi gibi olumlu ad\u0131mlara ra\u011fmen, bu yasalardaki ve bunlar\u0131n uygulanmas\u0131ndaki bo\u015fluklar kad\u0131nlar\u0131 risk alt\u0131nda b\u0131rak\u0131yor. Kabahatler Kanunu, ev i\u00e7i \u015fiddet i\u00e7in idari tutuklamay\u0131 ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r, bunun yerine yaln\u0131zca para cezas\u0131 veya \u201cd\u00fczeltici i\u015f\u201d* sa\u011fl\u0131yor. \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;n\u00fcn 2015 raporu i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm \u015fiddete maruz b\u0131rak\u0131lanlar, k\u0131sa s\u00fcreli idari g\u00f6zetimin onlara s\u0131kl\u0131kla istismardan uzak kalmay\u0131 sa\u011flayan tek \u015fey oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayr\u0131ca, genellikle aile b\u00fct\u00e7esinden \u00f6denen a\u011f\u0131r para cezalar\u0131, ma\u011fdurlara ve \u00e7ocuklar\u0131na mali bir bask\u0131 uygulamaktad\u0131r. Bu, ma\u011fdurlar\u0131n istismarc\u0131lar\u0131na d\u00f6nmeleri i\u00e7in ek bask\u0131 yarat\u0131r. Bir \u00e7ift \u201cuzla\u015f\u0131rsa\u201d, K\u0131rg\u0131zistan yasalar\u0131 yetkililerin aile i\u00e7i istismar davalar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmelerine izin veriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;2017 Aile \u015eiddet Yasas\u0131, k\u0131sa s\u00fcreli ve istismardan ivedi korunma sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan koruma kararlar\u0131nda dikkate de\u011fer bir art\u0131\u015fa yol a\u00e7t\u0131. Ancak bu t\u00fcr kararlar nadiren uygulan\u0131r ve ihlaller de nadiren cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Polis 2019&#8217;da yakla\u015f\u0131k 5.400 koruma karar\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131, ancak h\u00fck\u00fcmetin sadece 18 kay\u0131tl\u0131 su\u00e7 verisi uygulamadaki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tacizci ve ma\u011fdur aras\u0131nda temas\u0131 yasaklayanlar da d\u00e2hil olmak \u00fczere kararlar\u0131n k\u00f6t\u00fc uygulanmas\u0131, kad\u0131nlar\u0131 tehlikeye sokmaktad\u0131r. Bu durum, \u00f6zellikle \u015fehirlerin d\u0131\u015f\u0131nda yeterli s\u0131\u011f\u0131nma evlerinin veya kriz merkezleri olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak konusunda h\u00fck\u00fcmetin eylemsizli\u011fi ile daha da artmaktad\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm ma\u011fdurlar &#8211; genellikle kocalar\u0131na ya da konut ve mali destek i\u00e7in yasalara ba\u011fl\u0131 olarak &#8211; istismarc\u0131lar\u0131yla ya\u015famaya devam ettiklerini s\u00f6ylediler. Gidecek ba\u015fka yerleri yoktu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ocak ay\u0131ndaki cinayetlerin ard\u0131ndan Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Altynai Omurbekova ba\u015fkent Bi\u015fkek&#8217;te bir ve bir tane de O\u015f&#8217;ta ek kriz merkezi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 duyurdu. Ama bu bo\u015flu\u011fu g\u00fc\u00e7l\u00fckle dolduracak. K\u0131rg\u0131zistan&#8217;\u0131n ev i\u00e7i istismara maruz b\u0131rak\u0131lanlara hizmet sunan ve gerekti\u011fi gibi bir s\u0131\u011f\u0131nma evi olmayan 14 kriz merkezi hayatta kalabilmek ve k\u0131s\u0131tl\u0131 h\u00fck\u00fcmet deste\u011fi alabilmek i\u00e7in m\u00fccadele ediyor. 1 milyon ki\u015fi ile Bi\u015fkek, 10.000 ki\u015fi ba\u015f\u0131na bir alan gerekti\u011fini belirten Avrupa Konseyi standartlar\u0131n\u0131n \u00e7ok uza\u011f\u0131nda kad\u0131nlar ve \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen s\u0131\u011f\u0131nma evlerinde sadece yakla\u015f\u0131k 22 mek\u00e2na sahiptir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ev i\u00e7i \u015fiddetle m\u00fccadele, ma\u011fdurlar\u0131 desteklemek ve korumak i\u00e7in kapsaml\u0131 tedbirlerle desteklenen g\u00fc\u00e7l\u00fc yasalar gerektirmektedir. Bu, polis ve yarg\u0131 personelini e\u011fitmek ve \u015fik\u00e2yetleri kaydetmediklerinde, koruma karar\u0131 vermediklerinde ve uygulamad\u0131klar\u0131nda ve davalar\u0131 ara\u015ft\u0131rmad\u0131klar\u0131nda onlar\u0131 sorumlu tutmak anlam\u0131na gelir. H\u00fck\u00fcmet, s\u0131\u011f\u0131nak alanlar\u0131n\u0131 ve \u00fclke genelinde hayatta kalanlar i\u00e7in t\u0131bbi, ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, yasal ve sosyo-ekonomik hizmetleri art\u0131rmak i\u00e7in acilen harekete ge\u00e7melidir. Ayr\u0131ca aile i\u00e7i \u015fiddet hizmetleri hakk\u0131nda fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmak ve kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddete yol a\u00e7an tutumlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ulusal otoriteler i\u00e7in, kurbanlar\u0131n herhangi bir yard\u0131m al\u0131p alamayacaklar\u0131n\u0131 belirleyebilecek resmi yetkililer ile ilk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 en yerel seviyeye kadar her d\u00fczeyde bu ad\u0131mlar\u0131n \u00f6nceliklendirmesi \u00e7ok \u00f6nemli olacakt\u0131r. Aktivistler, polisin eylemsiz ve ilgisiz tav\u0131rlar\u0131yla m\u00fccadelenin devam eden bir sava\u015f oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Toplumsal cinsiyete dayal\u0131 \u015fiddet uzman\u0131 Gulbarchyn Jumabaeva, \u201cYerel otoriteler aile i\u00e7i \u015fiddetin onlar\u0131n i\u015fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor\u201d dedi. K\u0131rg\u0131zistan\u2019\u0131n Yerel Y\u00f6netim i\u00e7in Devlet Ajans\u0131, ulusal taahh\u00fctlerin uygulanmas\u0131nda ve yerel yetkililerin dikkatinin aile i\u00e7i \u015fiddete odaklanmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00fck\u00fcmetin harekete ge\u00e7mesi i\u00e7in bir dizi ac\u0131mas\u0131z cinayetin olmas\u0131na gerek yok. Ancak yetkililer aile i\u00e7i istismar\u0131 durdurmak ve kurbanlar\u0131 korumak i\u00e7in kritik ad\u0131mlar atarsa, 2020 K\u0131rg\u0131zistan&#8217;da aile i\u00e7i \u015fiddete maruz b\u0131rak\u0131lan kad\u0131nlar ve k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">*Mahkeme taraf\u0131ndan kamu g\u00f6revi ya da kol i\u015fi olarak verilen eme\u011fe dayal\u0131 cezalar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-coblocks-highlight\"><mark class=\"wp-block-coblocks-highlight__content\">Yaz\u0131n\u0131n orjinali i\u00e7in: <a href=\"https:\/\/www.hrw.org\/news\/2020\/03\/05\/grim-news-kyrgyzstan-domestic-violence\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.hrw.org\/news\/2020\/03\/05\/grim-news-kyrgyzstan-domestic-violence<\/a><\/mark><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00fck\u00fcmetin Harekete Ge\u00e7mesi \u0130\u00e7in Bir Dizi Ac\u0131mas\u0131z Cinayetin Olmas\u0131na Gerek Yok K\u0131rg\u0131zistan&#8217;daki kad\u0131nlar i\u00e7in 2020 zaten \u00f6l\u00fcmc\u00fcl oldu. Y\u0131l\u0131n ilk 14 g\u00fcn\u00fcnde en az \u00fc\u00e7 kad\u0131n, e\u015fi veya sevgilisi taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u00d6l\u00fcmleri, ba\u015fa tekme, yan\u0131klar, b\u0131\u00e7aklanma ve \u015fiddetli daya\u011f\u0131 i\u00e7eren istismar sonucuyla ger\u00e7ekle\u015fti. Bu cinayetlerin ev i\u00e7i \u015fiddete y\u00f6nelik gecikmi\u015f eylemi h\u0131zland\u0131rabilece\u011fine dair baz\u0131 i\u015faretler&hellip;<\/p>","protected":false},"author":66,"featured_media":3250,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_eb_attr":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[93],"tags":[],"ppma_author":[580],"class_list":["post-3246","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ceviri","author-cigdem-altinok"],"authors":[{"term_id":580,"user_id":9,"is_guest":0,"slug":null,"display_name":"\u00c7i\u011fdem Altunok","avatar_url":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/wp-content\/litespeed\/avatar\/89c8a8ab4222d067d3d7e05036b9a7d1.jpg?ver=1784264855","author_category":"","first_name":"\u00c7i\u011fdem","last_name":"Altunok","user_url":"","job_title":"","description":"cigdemaltunok@mordayanisma.org"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3246","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/66"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3246"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3246\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3250"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3246"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3246"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3246"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3246"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}