{"id":2339,"date":"2020-04-28T22:16:06","date_gmt":"2020-04-28T19:16:06","guid":{"rendered":"http:\/\/mordayanisma.org\/?p=2339"},"modified":"2025-05-26T19:52:32","modified_gmt":"2025-05-26T16:52:32","slug":"erkek-akrabalariniz-dinlenirken-siz-hala-konuklara-hizmet-mi-ediyorsunuz-bunun-gibi-gunluk-cinsiyetcilik-deneyimleri-kadinlarin-zihinsel-sagligina-zarar-veriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/2020\/04\/28\/erkek-akrabalariniz-dinlenirken-siz-hala-konuklara-hizmet-mi-ediyorsunuz-bunun-gibi-gunluk-cinsiyetcilik-deneyimleri-kadinlarin-zihinsel-sagligina-zarar-veriyor\/","title":{"rendered":"Erkek Akrabalar\u0131n\u0131z Dinlenirken Siz H\u00e2l\u00e2 Konuklara Hizmet mi Ediyorsunuz? Bunun Gibi \u201cG\u00fcnl\u00fck Cinsiyet\u00e7ilik\u201d Deneyimleri Kad\u0131nlar\u0131n Zihinsel Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na Zarar Veriyor"},"content":{"rendered":"\n

Cinsiyet\u00e7ilik ve kad\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 (mizojini), kad\u0131nlara bariz bir \u015fekilde zarar veriyor: Kad\u0131nlar her g\u00fcn ekonomi, i\u015fg\u00fcc\u00fc ve sa\u011fl\u0131k alanlar\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 dezavantajlarla, yak\u0131n partner \u015fiddetiyle, kamusal alanda toplumsal cinsiyete dayal\u0131 \u015fiddet t\u00fcrleriyle ve sokaklarda tacizle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yor.<\/p>\n

Kad\u0131nlar ayn\u0131 zamanda 2019 y\u0131l\u0131nda hala bariz bir \u015fekilde var olan toplumsal cinsiyete dayal\u0131 e\u015fitsizli\u011fin ink\u00e2r edilmesi ile m\u00fccadele ediyor. Baz\u0131 insanlar; ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla m\u00fccadele yasas\u0131, e\u015fit i\u015fe e\u015fit \u00fccret ve anneli\u011fin i\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131l\u0131m\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel olmamas\u0131n\u0131 sa\u011flaman\u0131n, toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fine ula\u015fmak i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan tek \u015fey oldu\u011funu var say\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Ancak cinsiyet\u00e7ilik, toplumu daha zor alg\u0131lanan bi\u00e7imlerde kaps\u0131yor – ve etkileri her zaman bu kadar somut de\u011fil. Bu ayr\u0131mc\u0131l\u0131k sadece i\u015fyerinde ve sokaklarda de\u011fil, sosyal ortamlarda ve kendi evlerimizde, bazen bizi seven insanlar taraf\u0131ndan yap\u0131lmakta.<\/p>\n\n\n\n

Cinsiyet\u00e7ilik ayn\u0131 zamanda, t\u0131pk\u0131 ebeveynlerin bir aile bulu\u015fmas\u0131nda misafirlere hizmet etmek i\u00e7in k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rmalar\u0131 ve o\u011fullar\u0131n\u0131n erkek akrabalar\u0131 ile dinlenmekte \u00f6zg\u00fcr olmalar\u0131 gibi, \u00e7ok gen\u00e7 ya\u015flarda ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u201cG\u00fcnl\u00fck cinsiyet\u00e7ilik\u201d, failler veya izleyiciler taraf\u0131ndan fark edilmeyebilir, ancak kad\u0131nlar\u0131 yava\u015f yava\u015f y\u0131prat\u0131r ve hem fiziksel hem de zihinsel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi ile yak\u0131ndan bir ili\u015fkisi vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u2018G\u00fcnl\u00fck cinsiyet\u00e7ilik’ nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar g\u00fcndelik cinsiyet\u00e7ilik ile ilgili deneyimleri g\u00fcnl\u00fck tutma y\u00f6ntemini (Daily diary method) kullanarak incelediler. Amerika Birle\u015fik Devletleri’nden yap\u0131lan bir dizi \u00e7al\u0131\u015fmada, 107 kad\u0131n ve 43 erkekten olu\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan, iki hafta boyunca kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 herhangi bir cinsiyet\u00e7i olay\u0131 g\u00fcnl\u00fcklerinde kaydetmelerini istendi.
Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 cinsiyet\u00e7ilik t\u00fcrlerinden ilki, gelenekselle\u015fmi\u015f toplumsal cinsiyet rol\u00fc \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u0131n ve basmakal\u0131plar\u0131n onaylanmas\u0131yd\u0131. \u00d6rne\u011fin, bir kat\u0131l\u0131mc\u0131 kendisine \u201cbu karma\u015f\u0131k sigorta meseleleri konusunda k\u00fc\u00e7\u00fck sevimli kafas\u0131n\u0131 yormas\u0131na gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u201d s\u00f6ylendi\u011fini beyan etti.<\/p>\n\n\n\n

Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir di\u011fer g\u00fcnl\u00fck cinsiyet\u00e7ilik t\u00fcr\u00fc, cinsiyet\u00e7i \u015fakalar ve dil gibi a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 veya k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc muamele.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc t\u00fcr bir cinsiyet\u00e7ilik, sokakta kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan taciz ve istenmeyen dokunu\u015flar gibi cinsel nesnelle\u015fmeydi. \u00d6rne\u011fin, bir kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir partide bir yabanc\u0131n\u0131n, o y\u00fcr\u00fcrken belini s\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n\n\n\n

Baz\u0131 ba\u011flamlarda, kad\u0131nlar kat\u0131l\u0131m konusunda herhangi bir resmi engelle kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131\u015f olabilir, ancak yine de dezavantajl\u0131 olan k\u00fclt\u00fcrel normlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabiliyorlar.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin bilim, teknoloji, m\u00fchendislik ve matematik gibi geleneksel olarak erkeklerin egemen oldu\u011fu alanlarda kad\u0131nlar, ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 baltalayan \u00f6nyarg\u0131 ve olumsuz basmakal\u0131plarla hedef haline gelebiliyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Bu olumsuz yarg\u0131lar, k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyi ve daha kolay g\u00f6revler verilmesini i\u00e7erebilir. Kad\u0131nlar ayr\u0131ca \u00e7al\u0131\u015fma saatleri d\u0131\u015f\u0131nda olanlara davet edilmemek gibi sosyal d\u0131\u015flanma ve tecrit de ya\u015fayabilirler.<\/p>\n\n\n\n

Cinsiyet ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 kurallar ve yasalar, cinsiyet\u00e7i tutumlar\u0131 olan ki\u015filerin g\u00fcnl\u00fck etkile\u015fimlerinde adaletsizce davranmalar\u0131n\u0131 engellemez. \u00d6zellikle de cinsiyet\u00e7i davran\u0131\u015flar\u0131n herkes taraf\u0131ndan tespit edilemeyen yollarla ve bilin\u00e7sizce yap\u0131labildi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda konunun ciddiyeti art\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k Tedirginlik Yarat\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu haks\u0131z muamelenin bireysel \u00f6rnekleri zarars\u0131z g\u00f6r\u00fcnecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fck dursa da, \u00e7ok s\u0131k ve her yerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilirler. G\u00fcnl\u00fck cinsiyet\u00e7ilik, hayat\u0131m\u0131z\u0131n arka plan\u0131nda s\u00fcrekli olarak bulunur ve ekstra bir stres katman\u0131 ekler.<\/p>\n\n\n\n

\u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayan bir \u015fekilde, g\u00fcnl\u00fck cinsiyet\u00e7ili\u011fin bu hemen g\u00f6ze \u00e7arpmayan bi\u00e7imleri ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan daha zay\u0131f zihinsel sa\u011fl\u0131kla ili\u015fkilendiriliyor.<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da tarif edilen g\u00fcnl\u00fck tutma \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda bildirilen raporlarda, g\u00fcnl\u00fck cinsiyet\u00e7ili\u011fin psikolojik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olumsuz etkiledi\u011fi ortaya konmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Daha \u00f6nceki ara\u015ft\u0131rmalar, cinsiyet\u00e7ilik deneyimlerinin travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu (TSSB), i\u00e7ki i\u00e7me ve sigara i\u00e7me dahil olmak \u00fczere daha zay\u0131f zihinsel ve fiziksel sa\u011fl\u0131kla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Yak\u0131n zamanda yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, erkeklere k\u0131yasla kad\u0131nlarda daha k\u00f6t\u00fc sa\u011fl\u0131k sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n nedeni olarak i\u015fyerinde cinsiyet ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 deneyimleri bulundu.<\/p>\n\n\n\n

Baz\u0131lar\u0131 \u0130\u00e7in G\u00f6r\u00fcnmez Olabilir<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ara\u015ft\u0131rmalar, herhangi bir temelde ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z alg\u0131s\u0131n\u0131n, daha zay\u0131f zihinsel ve fiziksel sa\u011fl\u0131kla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Hemen g\u00f6ze \u00e7arpmayan ayr\u0131mc\u0131l\u0131k bi\u00e7imleri, daha a\u00e7\u0131k\u00e7a alg\u0131lananlar kadar zararl\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcndelik cinsiyet\u00e7ilik, bu deneyimi ya\u015famam\u0131\u015f olanlar i\u00e7in fark edilmesi zor olabilir. Ara\u015ft\u0131rmalar, erkeklerin cinsiyet ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na dair kan\u0131tlar\u0131 kabul etmelerinin kad\u0131nlardan daha az olas\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bu, alg\u0131lar\u0131n ve g\u00fcnl\u00fck g\u00f6zlemlerin kendi deneyimlerimiz ve \u00f6nyarg\u0131m\u0131zla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Cinsiyet\u00e7ilik Bir Sa\u011fl\u0131k Sorunudur<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sa\u011fl\u0131k ile ba\u011flant\u0131s\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, cinsiyet\u00e7ili\u011fi bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu olarak de\u011ferlendirmek makul olur.<\/p>\n\n\n\n

Bunu yapmak, etkilenenlerin iyili\u011fini korumaktan sorumlu olduklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u00e7evreyi geni\u015fletir. H\u00fck\u00fcmetler, t\u0131pk\u0131 sigara ve obezite gibi di\u011fer halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 azaltmaya yat\u0131r\u0131m yapt\u0131klar\u0131 gibi, bu sa\u011fl\u0131ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 azaltmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.<\/p>\n\n\n\n

Daha adil bir toplum olu\u015fturmak ad\u0131na, cinsiyet\u00e7ilikten kaynaklanan sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 i\u00e7in bir miktar panzehir gerekiyor. Fakat bildi\u011fimiz gibi, korunma tedaviden daha iyidir.<\/p>\n\n\n\n

(Bu yaz\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye Mor Dayan\u0131\u015fma \u00c7eviri Komisyonu taraf\u0131ndan \u00e7evrildi. Orijinali i\u00e7in:<\/em> https:\/\/theconversation.com\/still-serving-guests-while-your-male-relatives-relax-everyday-sexism-like-this-hurts-womens-mental-health-116728?utm_source=facebook&utm_medium=facebookbutton<\/a>) <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cinsiyet\u00e7ilik ve kad\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 (mizojini), kad\u0131nlara bariz bir \u015fekilde zarar veriyor: Kad\u0131nlar her g\u00fcn ekonomi, i\u015fg\u00fcc\u00fc ve sa\u011fl\u0131k alanlar\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 dezavantajlarla, yak\u0131n partner \u015fiddetiyle, kamusal alanda toplumsal cinsiyete dayal\u0131 \u015fiddet t\u00fcrleriyle ve sokaklarda tacizle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yor. Kad\u0131nlar ayn\u0131 zamanda 2019 y\u0131l\u0131nda hala bariz bir \u015fekilde var olan toplumsal cinsiyete dayal\u0131 e\u015fitsizli\u011fin ink\u00e2r edilmesi ile…<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":2340,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_eb_attr":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[93],"tags":[181,144,182],"ppma_author":[573],"class_list":["post-2339","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ceviri","tag-gunluk-cinsiyetcilik","tag-toplumsal-cinsiyet","tag-toplumsal-cinsiyet-kaliplari","author-mor-dayanisma"],"authors":[{"term_id":573,"user_id":5,"is_guest":0,"slug":"mor-dayanisma","display_name":"Mor Dayan\u0131\u015fma","avatar_url":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/wp-content\/litespeed\/avatar\/18b1bff8d2c98eaf6f87c388a27f2cfa.jpg?ver=1784033573","author_category":"1","first_name":"Mor","last_name":"Dayan\u0131\u015fma","user_url":"","job_title":"","description":"Contact<\/a>\r\n\r\ndayanismamor@gmail.com"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2339"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2339\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2339"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}