{"id":12903,"date":"2026-10-04T12:58:38","date_gmt":"2026-10-04T09:58:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/?p=12903"},"modified":"2026-10-04T13:07:44","modified_gmt":"2026-10-04T10:07:44","slug":"feminist-tiyatro-uzerine-soylesi-her-sey-rahatsiz-olmakla-basliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/2026\/10\/04\/feminist-tiyatro-uzerine-soylesi-her-sey-rahatsiz-olmakla-basliyor\/","title":{"rendered":"Feminist Tiyatro \u00dczerine S\u00f6yle\u015fi: \u201cHer \u015fey rahats\u0131z olmakla ba\u015fl\u0131yor.\u201d\u00a0"},"content":{"rendered":"\n

Birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce Mor Dayan\u0131\u015fma \u0130stanbul K\u00fclt\u00fcr-Sanat Komisyonu olarak yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda akl\u0131m\u0131zda en net olan \u015fey \u201cbirbirimizin deneyimlerini payla\u015fmak\u201d idi. Ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 anlatabilece\u011fimiz g\u00fcvenli bir alan yaratmak, birbirimizi dinlemek ve ortak hatlar\u0131 \u00e7izerek sosyalist feminist bir sanat \u00fcretmek\u2026 Bu yaz\u0131 da bu ama\u00e7la ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda Temsili Sahne\u2019nin kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz ilk oturum olan \u201cFeminist Bak\u0131\u015fla Oyun Yazmak ve Oynamak\u201d s\u00f6yle\u015fisinden derlenmi\u015ftir. \u0130kinci bulu\u015fmam\u0131z hemen ard\u0131ndan tiyatro-sermaye ili\u015fkisi \u00fczerine ger\u00e7ekle\u015fti. Yeni d\u00f6neme yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bug\u00fcnlerde, bu s\u00f6yle\u015fileri neden ve nas\u0131l yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hat\u0131rlamay\u0131 \u00f6nemli buluyoruz.
<\/p>\n

\u201cBir hik\u00e2ye anlatman\u0131n binbir tane yolu var. Bu, bak\u0131\u015fla ilgili bir \u015fey.\u201d\u00a0<\/em>
<\/h2>\n\n\n\n

Temsili Sahne\u2019den Alis, tiyatrodan bahsederken bu s\u00f6zc\u00fckleri kullan\u0131yor, hemen ard\u0131ndan ekliyor: \u201cFeminist teoride en de\u011ferli buldu\u011fum \u015feylerden biri, kad\u0131nlar\u0131n deneyimlerini birbirleriyle payla\u015fmas\u0131.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Sevgili Alis \u00c7al\u0131\u015fkan\u2019\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 her iki oyunu, \u201cHerkes Kocama Benziyor\u201d ve \u201cA\u015fa\u011f\u0131daki Pencere\u201dyi b\u00fcy\u00fck bir heyecanla izlemi\u015ftik. \u00d6yle ki Do\u011fa Selvi\u2019nin tek ki\u015filik performans sergiledi\u011fi \u201cA\u015fa\u011f\u0131daki Pencere\u201dden \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra zihnimde ku\u015flar u\u00e7mu\u015f, oyunu \u00f6ve \u00f6ve bitirememi\u015ftim<\/a>. S\u00f6yle\u015fi davetimizi kabul edip o g\u00fcnden bu zamana bizimle \u00e7ok i\u00e7ten bir k\u0131z karde\u015flik ba\u011f\u0131 kurduklar\u0131 i\u00e7in Alis, Do\u011fa ve Temsili Sahne ekibine Mor Dayan\u0131\u015fma ad\u0131na \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz. Bu s\u00f6yle\u015fiyle birlikte bizzat tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z Tiyatro Boyal\u0131 Ku\u015f ekibine ve Boyal\u0131 Ku\u015f ekibinden deneyimleriyle s\u00f6yle\u015fiyi bamba\u015fka k\u0131lan G\u00fcl\u2019e, Moda Sahnesi\u2019nden \u00d6yk\u00fc\u2019ye kat\u0131l\u0131mlar\u0131 i\u00e7in ayr\u0131ca te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6yle\u015fiye feminist tiyatronun ne oldu\u011funu anlamaya \u00e7al\u0131\u015farak ba\u015flad\u0131k. Feminist tiyatronun herhangi bir tiyatro oyunundan fark\u0131 ne? Tek ve mutlak bir feminist tiyatro tan\u0131m\u0131 yok asl\u0131nda. Alis, sanatsal \u00fcretimin bir mesele edinmekle ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Kad\u0131nl\u0131k h\u00e2llerini mesele edinmek, bunlar\u0131 irdelemek ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek.<\/p>\n\n\n\n

\u201cHerkes Kocama Benziyor\u201dda ve \u201cA\u015fa\u011f\u0131daki Pencere\u201dde her iki kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcn hik\u00e2yesinin ne kadar sahici, yal\u0131n ve bir o kadar da d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc ve g\u00fc\u00e7lendirici oldu\u011funu konu\u015fuyoruz s\u00f6yle\u015fide. Tuvalet temizlik\u00e7isi Ayten de yazar olmak isteyen Ferda da b\u00f6ylece ayn\u0131 bak\u0131\u015fta bulu\u015fabiliyor. Her iki kad\u0131n\u0131n hikayesi de patriyarkal tahakk\u00fcme kar\u015f\u0131 koymaktan, kendi alanlar\u0131n\u0131 yaratmaktan ge\u00e7iyor. Ayten kocas\u0131n\u0131n hik\u00e2yesinden s\u0131yr\u0131l\u0131yor, Ferda ise yazd\u0131\u011f\u0131 metinleri eril bak\u0131\u015f\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131na sokmamak i\u00e7in m\u00fccadele ediyor.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6yle\u015fimiz farkl\u0131 ekiplerdeki tiyatro emek\u00e7ilerinin s\u00f6zleriyle devam etti. G\u00fcl\u2019e g\u00f6re feminist tiyatroyu farkl\u0131 k\u0131lan \u015fey, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131. Bir hik\u00e2yeyi anlat\u0131rken izlenen y\u00f6ntem; eril dili, tahakk\u00fcm\u00fc, patriyarkay\u0131 yeniden \u00fcretip \u00fcretmedi\u011fi ve oyunun ne kadar kolektif \u00fcretildi\u011fi. Feminist tiyatronun kendi dilini denetleyen, kendini ele\u015ftiren bir yan\u0131 da olmal\u0131. \u201cFeminist oyun\u201d amac\u0131yla \u00e7\u0131kan bir metin eril dili yeniden \u00fcreten bir yere evrilebilir, g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri do\u011furabilir, yani niyet tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fil, feminist teori ve prati\u011fi oyunla titiz bir bi\u00e7imde bulu\u015fturmak \u015fart:<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00c7ok ince bir ip, s\u0131k dokumak zorundas\u0131n.”\u00a0<\/em>
<\/h2>\n\n\n\n

Tam burada G\u00fcl\u2019\u00fcn bizimle payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir hik\u00e2yeyi kendi s\u00f6zleriyle aktarmak istiyorum. Bu olay Gazi Mahallesi\u2019nde, G\u00fcl\u2019\u00fcn oyuncusu oldu\u011fu bir tiyatro oyununda ge\u00e7iyor: \u201cOyunda tekstil i\u015f\u00e7isi bir k\u0131z var, k\u0131z\u0131 zorla birisiyle evlendirecekler. Oyun, politik bir oyun. Anne bir t\u00fcrl\u00fc [olaya] kar\u0131\u015fm\u0131yor, k\u0131z da sesini duyuram\u0131yor. Asl\u0131nda k\u0131z, o \u00e7ocukla evlenmek istemiyor ama sorun da bir t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fclemiyor. [Bu arada] sahneye \u00e7\u0131kan seyirciler de hi\u00e7bir \u015fekilde sorunu \u00e7\u00f6zemiyorlar. Anne ise mutfakta devaml\u0131 havu\u00e7 rendeliyor. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Sonra bir kad\u0131n geldi; hi\u00e7 unutmam, baya\u011f\u0131 geleneksel diyebilece\u011fimiz bir kad\u0131n. \u00c7\u0131kt\u0131, annenin elinden rendeyi ald\u0131. Bir bakt\u0131k, anne konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Salona rendesiz bir \u015fekilde geldi ve \u2018Hay\u0131r!\u2019 dedi, \u2018Ben k\u0131z\u0131m\u0131 vermiyorum. \u0130stemiyor.\u2019\u201d B\u00f6ylece seyirci buz gibi dondu. G\u00fcnlerdir \u00e7\u00f6z\u00fclemeyen mesele bir anda \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ard\u0131ndan Do\u011fa, feminist tiyatronun \u00fcretim s\u00fcrecine vurgu yap\u0131yor. \u00d6zellikle A\u015fa\u011f\u0131daki Pencere\u2019nin, y\u00f6netmeni d\u0131\u015f\u0131nda, t\u00fcm ekibin kad\u0131n olmas\u0131n\u0131n oyunun yap\u0131m\u0131n\u0131 ve ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkiledi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Burada \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rnek veriyor: \u201cBu oyunda \u0131\u015f\u0131k\u00e7\u0131m\u0131z kad\u0131n ve o kadar az kad\u0131n \u0131\u015f\u0131k\u00e7\u0131 var ki sekt\u00f6rde, bir s\u00fcr\u00fc bahaneyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor ve kendilerine alan bulam\u0131yor bu kad\u0131nlar.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Feminist tiyatroyu ise kad\u0131nlar\u0131n yaln\u0131z olmad\u0131klar\u0131n\u0131 hissettikleri, bir araya geldikleri ve ortak sorunlardan yola \u00e7\u0131karak ortak bir m\u00fccadele hatt\u0131 bulduklar\u0131 bir yer olarak betimliyor. <\/p>\n\n\n\n

G\u00fcl sonunda tart\u0131\u015fmay\u0131 \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor: \u201c[Feminist tiyatro] rahats\u0131z olmakla ba\u015fl\u0131yor. Rahats\u0131z olmasak zaten s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fcm\u00fcz de olmaz. Bir \u015feyler de\u011fi\u015fiyor, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor; bunlar oyuncular\u0131n, emek\u00e7ilerin, hepimizin ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc sosyalist feminist m\u00fccadelenin sayesinde oluyor.\u201d<\/em> G\u00fcl\u2019\u00fcn bu s\u00f6zleri, feminist tiyatronun politik olma sorumlulu\u011funu yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmemize vesile oluyor. Sonu\u00e7ta s\u00f6yle\u015fimizin ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde feminist tiyatro, bizlerce yaln\u0131zca bir tiyatro bi\u00e7imi olarak de\u011fil; bir \u00e7er\u00e7eve, bak\u0131\u015f ve y\u00f6ntem olarak ifade ediliyor. <\/p>\n\n\n\n

\"-\"<\/figure>\n\n\n\n

Emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc ve g\u00fcvencesizlik: Nas\u0131l yapaca\u011f\u0131z?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

S\u00f6yle\u015filerde bazen temel eksen, al\u0131nan s\u00f6zlerden s\u0131zan ortak sorunlar\u0131n izinden giderek kendi yolunu bulur. Bu tart\u0131\u015fmada da k\u00fclt\u00fcr-sanat alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan, faaliyet y\u00fcr\u00fcten veya ona ilgi duyan kad\u0131nlar olarak s\u0131k s\u0131k vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z noktalar k\u00fclt\u00fcr-sanat alan\u0131ndaki ekonomik belirsizlikler, g\u00fcvencesiz \u00e7al\u0131\u015fma, emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc, \u00fccret e\u015fitsizli\u011fi, erkek \u015fiddeti gibi temel sorunlard\u0131. <\/p>\n\n\n\n

K\u00fclt\u00fcr-sanat alan\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck zorluklardan biri, sevmedi\u011fimiz i\u015fleri yaparak hayatta kalmaya \u00e7al\u0131\u015fmak. Yarat\u0131c\u0131 olmas\u0131 gereken bir eylemi ba\u015ftan baltalayan bir \u015fey bu: “Televizyona senaryo asistanl\u0131\u011f\u0131 yap\u0131yorum. Bir hik\u00e2ye geliyor ve benim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131mdan inan\u0131lmaz ataerkil bir hik\u00e2ye. Ana ak\u0131m televizyonun senden istedi\u011fi \u015fey; her b\u00f6l\u00fcm\u00fcn, her sahnenin bir sonrakine ba\u011flanmas\u0131, izleyicinin alg\u0131s\u0131n\u0131 s\u00fcrekli tetikte tutmas\u0131. Reytingler zaten bunun \u00fczerine kuruluyor. Bir de bunun \u00fcst\u00fcne sans\u00fcr var; kanal\u0131n sans\u00fcr\u00fc, devletin sans\u00fcr\u00fc ve senin b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n i\u00e7inde kendine uygulad\u0131\u011f\u0131n otosans\u00fcr var.\u201d<\/em> Yarat\u0131c\u0131 alan\u0131n tamamen bir rant ve reklam alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, iktidar\u0131n arac\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve ge\u00e7inmek i\u00e7in de bir\u00e7ok emek\u00e7inin buna mecbur b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131  milyonlarca dolarl\u0131k bir sekt\u00f6rden bahsediyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Bu sekt\u00f6r\u00fcn ba\u015f akt\u00f6rleri ise yerli ve yabanc\u0131 holdingler oluyor: \u201c\u2018Param\u0131z yok\u2019 diyorlar ve bize k\u00f6t\u00fc davran\u0131yorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fcnl\u00fc de\u011filiz. Bir yandan da d\u0131\u015far\u0131ya ‘gen\u00e7lere alan a\u00e7\u0131yoruz’ demeyi \u00e7ok seviyorlar.” <\/em><\/p>\n\n\n\n

Son y\u0131llarda ele\u015ftiri yaz\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7ok azalmas\u0131 ya da tekd\u00fczele\u015fmesi de sosyal medya diline adapte olan k\u00fclt\u00fcr end\u00fcstrisi ve \u201ci\u015f birli\u011fi\u201d furyas\u0131yla a\u00e7\u0131klan\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n

“Yaz\u0131 \u00fcretmenin art\u0131k i\u00e7erik \u00fcretmeye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi meselesi var. Tiyatro da \u00f6yle. \u2018\u0130\u00e7erik \u00e7\u0131karal\u0131m, Instagram’a bir \u015fey g\u00f6nderelim.’ Bu noktada da en h\u0131zl\u0131 yapan \u2018kazan\u0131yor\u2019. Kalitenin ve kimin yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemi kalm\u0131yor. Ben de edit\u00f6r\u00fcm ve bazen yazd\u0131klar\u0131mdan hi\u00e7 mutlu olmuyorum. Robot gibi, yapay zek\u00e2ym\u0131\u015f\u0131m gibi hissediyorum.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ele\u015ftirmek ve haks\u0131zl\u0131\u011fa ses \u00e7\u0131karmak, hem mevcut iktidar taraf\u0131ndan desteklenen patriyarkal kapitalist kurumlar\u0131 hem de sekt\u00f6r\u00fcn \u00f6nde gelen akt\u00f6rlerini kar\u015f\u0131ya almak demek. Nitekim k\u00fclt\u00fcr sanat sekt\u00f6r\u00fcndeki bir\u00e7ok taciz ve \u015fiddet davas\u0131nda, bir\u00e7ok hak gasp\u0131nda, \u00fczeri \u00f6rt\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan ve cezas\u0131z kalan durumlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

\u201cK\u00fclt\u00fcr-sanat camias\u0131nda bir \u015feye kar\u015f\u0131 ses \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131nda \u00f6n\u00fcn kesilebiliyor. Zaten i\u015f bulmas\u0131, bir yere tutunmas\u0131 zorken bir de seni fi\u015fliyorlar. O y\u00fczden do\u011fru d\u00fczg\u00fcn ele\u015ftiri yaz\u0131s\u0131 g\u00f6rm\u00fcyoruz. O y\u00fczden insanlar ses \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131nda onlar\u0131 bir daha oyunlarda g\u00f6remiyoruz.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc yine \u00f6rg\u00fctlenmede buluyoruz ve Mor Dayan\u0131\u015fma\u2019dan Yaren hepimiz i\u00e7in \u00f6rg\u00fctlenmeyi \u00e7ok g\u00fczel \u00f6zetliyor: “Sanat emek\u00e7ileri olarak bazen \u00e7ok fazla felsefe ve edebiyata, teoriye odaklan\u0131yoruz. Belki biraz daha prati\u011fi art\u0131rmam\u0131z gerekiyor. Farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131zla ayn\u0131 masaya oturup ortakl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 bulmam\u0131z gerekiyor.” <\/em><\/p>\n\n\n\n

\u00d6rg\u00fctlenmek, dayan\u0131\u015fmak ve birlikte \u00fcretmek: Feminist tiyatro neyi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u201cTiyatro zaten beraber yap\u0131lan bir i\u015f.\u201d diyor Alis, \u00f6rg\u00fctlenmekten konu\u015furken. \u00d6zellikle tiyatro toplulu\u011fu deneyimleri, sendikal m\u00fccadele ve hen\u00fcz kurulan Dramaturglar Derne\u011fi\u2019nden bahsediyor: “Dramaturglar Derne\u011fi \u00fczerinden bile bir s\u00fcr\u00fc insan bir araya geldi. Oyun Yazarlar\u0131 ve Dramaturglar Derne\u011fi asl\u0131nda insanlar\u0131n bir araya gelip konu\u015ftu\u011fu bir alan oldu. Bir araya gelmek bile, bir \u015feyler payla\u015fmak bile insana yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettiriyor. Biz, neyle m\u00fccadele etti\u011fimizi bilmiyoruz. O kadar par\u00e7alanm\u0131\u015f bir \u00e7a\u011f\u0131n i\u00e7indeyiz ki zaman da par\u00e7al\u0131, mek\u00e2n da par\u00e7al\u0131. Bir b\u00fct\u00fcnselli\u011fe ula\u015fmak \u00e7ok zor. O y\u00fczden \u00fcretim alan\u0131ndaki insanlar\u0131 se\u00e7ebilmek bile benim i\u00e7in en basitinden k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6rg\u00fctlerimiz oluyor.” <\/em><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcl ise \u00f6rg\u00fctlenmeyi b\u00fcy\u00fck ve ula\u015f\u0131lmaz bir yap\u0131 olarak de\u011fil, g\u00fcndelik dayan\u0131\u015fma pratikleri olarak tarif ediyor: “\u00d6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck derken sanki bir yerde devrim yap\u0131yormu\u015fuz gibi alg\u0131lan\u0131yor<\/em>. De\u011fil asl\u0131nda. Bulundu\u011fumuz yerde bir araya gelip birlikte bir \u015fey yapabilmeyi tarif ediyoruz.”<\/em> Bu anlay\u0131\u015f\u0131n somut kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ise Boyal\u0131 Ku\u015f deneyiminde buluyor: “Biz Boyal\u0131 Ku\u015f’ta sadece oyun yapm\u0131yorduk. Okuma tiyatrosu, kad\u0131n beden at\u00f6lyeleri, Ezilenlerin Tiyatrosu… S\u00fcre\u00e7te hep birlikte d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz alanlar yarat\u0131yorduk.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

Burada G\u00fcl\u2019\u00fcn okuma tiyatrosu vurgusunu de\u011ferli buluyorum. Bizim de bir s\u00fcre yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z okuma tiyatrosu at\u00f6lyeleri; her mahalleden ve il\u00e7eden kad\u0131nlar\u0131 feminist metinlerde, hik\u00e2yelerde bulu\u015fturan ve kendi hayatlar\u0131na d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131ran at\u00f6lyeler oluyordu. Kad\u0131nlar\u0131n oyunculuk prati\u011fini kullanarak seslerini ger\u00e7ekten y\u00fckseltmelerini sa\u011fl\u0131yordu. \u00d6zellikle Bernarda Alba\u2019n\u0131n Evi, Nora, Medea gibi metinleri okurken kad\u0131nlar bak\u0131m eme\u011fi, eril \u015fiddet, patriyarka, annelik gibi kavramlar\u0131 konu\u015fabiliyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Burada s\u00f6yle\u015fideki kendi s\u00f6zlerimi de eklemek isterim. \u201cKendi ideolojik perspektifimden bak\u0131nca sizin ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131zla bizimki aras\u0131nda sistemsel anlamda bir fark oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Ama \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck anlam\u0131nda \u00e7ok ciddi bir fark var. K\u00fclt\u00fcr sanat alan\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesine dair de bir fark var. Ben bir greve gitti\u011fimde \u00e7ok belli bir problem, \u00e7ok belli bir \u00e7\u00f6z\u00fcm g\u00f6r\u00fcyorum; \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir grup, bir sendika var. Ama k\u00fclt\u00fcr-sanat alan\u0131 o kadar mu\u011flak ki… Bir burjuva kesimi var, prestij ili\u015fkileri var, fonlar var. ‘Gen\u00e7lere te\u015fvik’ ad\u0131 alt\u0131nda boyanm\u0131\u015f bir s\u00fcr\u00fc \u015fey var. Dernekler, vak\u0131flar sanki \u00e7ok iyi \u015feyler yap\u0131yormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ama alan \u00e7ok kar\u0131\u015f\u0131k. Politik olmayan, mu\u011flak ifadeler dola\u015f\u0131yor. Ekonomik a\u00e7\u0131dan hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylenmiyor. O y\u00fczden k\u00fclt\u00fcr-sanat alan\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmek bana \u00e7ok zor geliyor.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylece, ortak bir noktada bulu\u015fuyoruz: Feminist bir metin etraf\u0131nda, bir topluluk etraf\u0131nda, bir \u00f6rg\u00fct etraf\u0131nda bir araya gelmek hem bizi hem de toplam\u0131n kendisini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. K\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz alanlar\u0131m\u0131z\u0131n kendimiz i\u00e7in de ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in de d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme g\u00fcc\u00fcn\u00fc hafife almamak gerekiyor. K\u00fclt\u00fcr-sanat alan\u0131ndaki \u00f6rg\u00fctlerimizi de net politik hedefler ve \u00e7izgilerle kurmak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

\"-\"<\/figure>\n\n\n\n

Peki nedir bu hedefler? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bu seriye ba\u015flamam\u0131z\u0131n sebebi de tam da bu soruydu. Gitti\u011fimiz her k\u00fclt\u00fcr-sanat s\u00f6yle\u015fisinden, panelden \u201cNefes alam\u0131yoruz, bizim baz\u0131 tart\u0131\u015fmalar yapmam\u0131z gerekiyor.\u201d<\/em> diyerek \u00e7\u0131k\u0131yorduk. Her defas\u0131nda y\u00fczeysel ve mu\u011flak ifadelere sinirleniyorduk ve \u201cBu alanlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmemiz, \u00f6rg\u00fctlenmemiz laz\u0131m.\u201d<\/em> diyorduk. Sonra da \u201cNeden bunu benzer taleplerde bulu\u015ftu\u011fumuz insanlarla birlikte yapm\u0131yoruz?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. \u0130\u015fte bu s\u00f6yle\u015fiyi ger\u00e7ekle\u015ftirmek istememizin nedeni de ayn\u0131 zeminde bulu\u015fabilece\u011fimiz kad\u0131nlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmemizdi.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fclt\u00fcr-sanat alan\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmek, sendikala\u015fmak, ki\u015filere ve kurumlara yapt\u0131r\u0131m uygulatmak, tekelle\u015fen kurumlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak, yap\u0131lan if\u015falar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek ve davala\u015ft\u0131rmak, davalar\u0131 takip etmek, duyurmak ve g\u00fcndem etmek, al\u0131nan \u00fccretleri ve emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a konu\u015fabilmek, mek\u00e2nlar\u0131 kamusalla\u015ft\u0131rabilmek, haklar\u0131m\u0131z\u0131 korurken yaln\u0131zca savunma pozisyonunda kalmamak yani politika yapmak, sorunlar\u0131 ki\u015filer ve m\u00fcnferit olaylar \u00fcst\u00fcnden de\u011fil; sistemler ve ili\u015fkiler \u00fcst\u00fcnden tarif edebilmek\u2026 Bunlar h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok ciddi ve g\u00fcncel tart\u0131\u015fmalar. Biz de bu nedenle s\u00f6yle\u015fi serimizde farkl\u0131 deneyimleri ve m\u00fccadeleleri bir araya getirmeye devam ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Serinin bir sonraki s\u00f6yle\u015fisinde, tiyatro ve sermaye ili\u015fkisini Moda Sahnesi’nden Bengi G\u00fcnay ile ele ald\u0131k. Sonraki s\u00f6yle\u015fileri<\/a> de sayfalar\u0131m\u0131zdan duyuraca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00f6yle\u015filerde bulu\u015fmak \u00fczere, dayan\u0131\u015fmayla\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce Mor Dayan\u0131\u015fma \u0130stanbul K\u00fclt\u00fcr-Sanat Komisyonu olarak yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda akl\u0131m\u0131zda en net olan \u015fey \u201cbirbirimizin deneyimlerini payla\u015fmak\u201d idi. Ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 anlatabilece\u011fimiz g\u00fcvenli bir alan yaratmak, birbirimizi dinlemek ve ortak hatlar\u0131 \u00e7izerek sosyalist feminist bir sanat \u00fcretmek\u2026 Bu yaz\u0131 da bu ama\u00e7la ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda Temsili Sahne\u2019nin kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz ilk oturum olan \u201cFeminist Bak\u0131\u015fla Oyun Yazmak…<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":12904,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_eb_attr":"","inline_featured_image":false,"footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":"{\"authors\":[604],\"author_categories\":{\"604\":\"1\"},\"fallback_author_user\":\"5\",\"ppma_author_box_select\":\"\",\"selected_authors\":[{\"id\":604,\"display_name\":\"Eyl\u00fcl Naz Baklac\u0131\",\"is_guest\":0,\"category_id\":\"1\"}]}"},"categories":[98,533],"tags":[1493,1481,476],"ppma_author":[604],"class_list":["post-12903","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","category-soylesi","tag-feminist-sanatcilar","tag-feminist-tiyatro","tag-orgutlufeministmucadele","author-eylul-naz-baklaci"],"authors":[{"term_id":604,"user_id":45,"is_guest":0,"slug":null,"display_name":"Eyl\u00fcl Naz Baklac\u0131","avatar_url":{"url":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/258747939_4364797223618190_1269902293420321860_n.avif","url2x":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/258747939_4364797223618190_1269902293420321860_n.avif"},"author_category":"1","first_name":"Eyl\u00fcl Naz","last_name":"Baklac\u0131","user_url":"","job_title":"","description":"eylul.baklaci@mordayanisma.org"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12903","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12903"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12903\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12911,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12903\/revisions\/12911"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12903"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12903"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12903"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=12903"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}