{"id":12135,"date":"2026-06-12T09:02:00","date_gmt":"2026-06-12T06:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/?p=12135"},"modified":"2026-06-12T13:12:29","modified_gmt":"2026-06-12T10:12:29","slug":"cumhuriyetin-ikinci-yuzyilinda-demokratik-donusum-konferansina-cagri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/2026\/06\/12\/cumhuriyetin-ikinci-yuzyilinda-demokratik-donusum-konferansina-cagri\/","title":{"rendered":"\u2018Cumhuriyet\u2019in \u0130kinci Y\u00fczy\u0131l\u0131nda \u2018Demokratik D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Konferans\u0131\u2019na \u00c7a\u011fr\u0131"},"content":{"rendered":"\n

\u0130STANBUL – “Cumhuriyetin Demokratik D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc Konferans\u0131” \u00f6ncesinde de\u011ferlendirmelerde bulunan kad\u0131nlar, mevcut cumhuriyet deneyiminin d\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 kesimlerle y\u00fczle\u015filmeden demokratikle\u015fmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Kad\u0131nlar, Cumhuriyetin ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131nda e\u015fitlik\u00e7i, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc ve demokratik bir ya\u015fam\u0131n kurucu \u00f6znesi olmak istediklerini dile getirdi. <\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131nda demokrasi, bar\u0131\u015f ve e\u015fit yurtta\u015fl\u0131k tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 merkeze alan \u201cCumhuriyetin Demokratik D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc Konferans\u0131\u201d, 13-14 Haziran tarihlerinde \u0130stanbul Bak\u0131rk\u00f6y\u2019de bulunan Cem Karaca K\u00fclt\u00fcr Merkezi\u2019nde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek. Akademisyenler, siyaset\u00e7iler, insan haklar\u0131 savunucular\u0131, gazeteciler, yazarlar ve sivil toplum temsilcilerinin kat\u0131l\u0131m\u0131yla d\u00fczenlenecek konferansta, Cumhuriyetin ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131nda demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn imkanlar\u0131 \u00e7e\u015fitli ba\u015fl\u0131klarda ele al\u0131nacak. <\/p>\n\n\n\n

Konferans \u00f6ncesinde konu\u015fan DEM Parti Sancaktepe \u0130l\u00e7e E\u015fba\u015fkan\u0131 Ay\u015fe \u00c7ift\u00e7i ile DEM Parti \u0130stanbul \u0130l Kad\u0131n Meclisi 1. B\u00f6lge S\u00f6zc\u00fcs\u00fc \u015eeng\u00fcl Bing\u00f6l, demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, e\u015fit yurtta\u015fl\u0131k ve bar\u0131\u015f konular\u0131nda de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n\n\n\n

\u2018Yeni y\u00fcz y\u0131l kurucu bir d\u00f6nem olmak zorunda\u2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’de kad\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 politikalar\u0131n art\u0131k m\u00fcnferit uygulamalar olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sistematik bir programa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiren Mor Dayan\u0131\u015fma Temsilciler Meclisi \u00dcyesi Zeynep Eda Berfin Tozlu, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: “Aile Y\u0131l\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n evlere hapsedilmek istendi\u011fini, kamusal ya\u015famdan uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Kad\u0131nlar hem g\u00f6r\u00fcnmeyen ev i\u00e7i eme\u011fe mahk\u00fbm ediliyor hem de ucuz i\u015f g\u00fcc\u00fc olarak s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Cumhuriyetin ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131na ge\u00e7i\u015f kad\u0131nlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan sembolik bir tarih de\u011fil, bu s\u0131radan bir takvim de\u011fi\u015fikli\u011fi de\u011fil. Bu bir kurucu d\u00f6nem olmak zorunda. \u00c7\u00fcnk\u00fc u\u011fruna m\u00fccadele etti\u011fimiz cumhuriyet bu de\u011fil. Demokratik cumhuriyet dedi\u011fimiz \u015fey; yarg\u0131n\u0131n siyasi iktidar\u0131n sopas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, insanlar\u0131n e\u015fit ve \u00f6zg\u00fcr ya\u015fayabildi\u011fi, s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz bir ya\u015famd\u0131r.”<\/p>\n\n\n\n

\u2018Kad\u0131nlar\u0131n cumhuriyet tahayy\u00fcl\u00fc \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik \u00fczerine kurulu\u2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131nlar\u0131n demokratik cumhuriyet tahayy\u00fcl\u00fcn\u00fcn \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik \u00fczerine kurulu oldu\u011funu belirten Zeynep Eda Berfin Tozlu, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu: “Kad\u0131nlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmedi\u011fi, bedenlerinin ve emeklerinin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmedi\u011fi bir ya\u015fam istiyoruz. Bunun yolu da mevcut d\u00fczenle uzla\u015fmaktan de\u011fil, \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadeleyi b\u00fcy\u00fctmekten ge\u00e7iyor.” <\/p>\n\n\n\n

Zeynep Eda Berfin Tozlu, demokratik cumhuriyet tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin elzem oldu\u011funu da belirtti.<\/p>\n\n\n\n

‘Cumhuriyet tarihiyle y\u00fczle\u015fmeden demokratikle\u015femez’<\/strong><\/p>\n\n\n\n

M\u00fcsl\u00fcman feminist Zeynep Duygu ise demokratik cumhuriyet tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ayn\u0131 zamanda Cumhuriyet tarihiyle y\u00fczle\u015fmeyi gerektirdi\u011fini s\u00f6yledi. Cumhuriyetin kurulu\u015fundan itibaren yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya bir yurtta\u015fl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131 in\u015fa edildi\u011fini dile getiren Zeynep Duygu, bu anlay\u0131\u015f\u0131n \u00e7ok say\u0131da toplumsal kesimi d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti. Zeynep Duygu, “Bug\u00fcn demokratik cumhuriyet kavram\u0131n\u0131 konu\u015fuyor olmam\u0131z bile mevcut cumhuriyet deneyiminin eksikliklerini g\u00f6steriyor. Cumhuriyetin laiklik ya da yurtta\u015fl\u0131k fikriyle bir sorunum yok. Sorun bunun nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131nda. Bu \u00fclkede \u00e7ok say\u0131da insan d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rak\u0131ld\u0131. K\u00fcrtler, inan\u00e7 gruplar\u0131, kad\u0131nlar ve farkl\u0131 kimlikler \u00e7e\u015fitli d\u00f6nemlerde ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz kald\u0131. \u0130kinci y\u00fczy\u0131la bu hik\u00e2yelerle y\u00fczle\u015fmeden giremeyiz” diye konu\u015ftu. <\/p>\n\n\n\n

\u2018Halk\u0131n \u00f6zne oldu\u011fu bir cumhuriyet in\u015fa edilmesi gerekiyor\u2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanan ac\u0131lar\u0131n g\u00f6rmezden gelinerek yeni bir gelecek kurulamayaca\u011f\u0131na i\u015faret eden Zeynep Duygu, “Bir\u00e7ok insan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybetti. Bu haf\u0131zay\u0131 yok sayarak demokratik bir gelecek kurulamaz. A\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya kurulan, halk\u0131n \u00f6zne oldu\u011fu bir cumhuriyet in\u015fa edilmesi gerekiyor” ifadelerini kulland\u0131. <\/p>\n\n\n\n

‘Kad\u0131nlar haklar\u0131n nesnesi de\u011fil, \u00f6znesi olmal\u0131’<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cumhuriyet boyunca kad\u0131nlara verilen haklar\u0131n \u00e7o\u011fu zaman devlet merkezli bir anlay\u0131\u015fla sunuldu\u011funu belirten Zeynep Duygu, ikinci y\u00fczy\u0131lda kad\u0131nlar\u0131n karar alma s\u00fcre\u00e7lerinin merkezinde yer almas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Zeynep Duygu, “Kendimi M\u00fcsl\u00fcman, kad\u0131n ve K\u00fcrt olarak tan\u0131ml\u0131yorum. Bu kimliklerin her biri zaman zaman ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011frad\u0131. Bu nedenle hak m\u00fccadelesini \u00e7ok yak\u0131ndan hissediyorum” diye kaydetti. <\/p>\n\n\n\n

\u2018Kad\u0131nlar\u0131n e\u015fit yurtta\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil\u2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131n yoksullu\u011funun giderek derinle\u015fti\u011fini ifade eden Zeynep Duygu, “Bar\u0131nma krizi b\u00fcy\u00fcyor, kad\u0131n yoksullu\u011fu art\u0131yor. Buna ra\u011fmen her yeni yarg\u0131 paketinde kad\u0131nlar\u0131n haklar\u0131 biraz daha daralt\u0131l\u0131yor. Nafaka hakk\u0131 tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131l\u0131yor, \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi’nden \u00e7ekiliniyor. Bu anlay\u0131\u015f de\u011fi\u015fmeden kad\u0131nlar\u0131n e\u015fit yurtta\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil” dedi.<\/p>\n\n\n\n

‘Konu\u015fmaya ve \u00f6rg\u00fctlenmeye devam etmeliyiz’<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Konferans\u0131n \u00f6nemli bir bulu\u015fma zemini sundu\u011funu s\u00f6yleyen Zeynep Duygu, demokratikle\u015fme ve bar\u0131\u015f tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n daha fazla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131. Zeynep Duygu, “\u0130nsanlar art\u0131k \u00e7ok umutsuz. Ancak tam da bu y\u00fczden konu\u015fmaya devam etmeliyiz. Ne yap\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini art\u0131k \u00e7ok iyi biliyoruz. \u015eimdi ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 konu\u015fmam\u0131z gerekiyor. Kolektif \u00f6rg\u00fctlenmekten, s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc y\u00fckseltmekten ba\u015fka yol g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Nefret s\u00f6ylemi ne kadar h\u0131zl\u0131 yay\u0131l\u0131yorsa demokrasi, bar\u0131\u015f ve e\u015fitlik talebi de o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc yay\u0131labilir” s\u00f6zlerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u2018E\u015fit ve adil bir bar\u0131\u015f\u2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f\u0131n b\u00fct\u00fcn toplum kesimlerinin haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131n\u0131 belirten Zeynep Duygu, “Birimizin huzursuzlu\u011fu di\u011ferini mutlu etmiyor. Bunu y\u0131llard\u0131r deneyimliyoruz. Bu nedenle e\u015fit ve adil bir bar\u0131\u015fa ihtiyac\u0131m\u0131z var” dedi.<\/p>\n\n\n\n

‘Demokratik cumhuriyet acil bir ihtiya\u00e7’<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Feminist yazar Mukaddes Erdo\u011fdu \u00c7elik ise yaln\u0131zca T\u00fcrkiye’nin de\u011fil, d\u00fcnyan\u0131n da derin bir demokrasi ve gelecek krizi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti. “Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde sava\u015flar, otoriter rejimler ve yoksulluk b\u00fcy\u00fcyor. Kad\u0131nlar, gen\u00e7ler ve emek\u00e7iler geleceksizlikle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131l\u0131yor” diyen Mukaddes Erdo\u011fdu \u00c7elik, buna kar\u015f\u0131n d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde direni\u015flerin de y\u00fckseldi\u011fini s\u00f6zlerine ekledi.  Mukaddes Erdo\u011fdu \u00c7elik, “Tarih boyunca ezilenler \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadeleleri sayesinde kazan\u0131mlar elde etti. Bug\u00fcn de demokrasi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc talepleri yeniden y\u00fckseliyor. T\u00fcrkiye’de devam eden Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum tart\u0131\u015fmalar\u0131 demokratik cumhuriyet talebini g\u00fc\u00e7lendiriyor. Ne mevcut cumhuriyet anlay\u0131\u015f\u0131 ne de saray rejimi bu topluma bir gelecek sunabiliyor. Bu nedenle demokratik cumhuriyet art\u0131k ertelenemez bir ihtiya\u00e7t\u0131r” ifadelerine yer verdi.<\/p>\n\n\n\n

‘Kad\u0131nlar ortak m\u00fccadelede bulu\u015fmal\u0131’<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131nlar\u0131n son y\u0131llarda bar\u0131\u015f\u0131n toplumsalla\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir \u00e7aba y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaydeden Mukaddes Erdo\u011fdu \u00c7elik, demokratik cumhuriyet m\u00fccadelesinin de kad\u0131nlar\u0131n ortak m\u00fccadelesiyle b\u00fcy\u00fct\u00fclebilece\u011fini dile getirdi. Mukaddes Erdo\u011fdu \u00c7elik, “Bir y\u0131ld\u0131r kad\u0131nlar bar\u0131\u015f talebini toplumsalla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u015eimdi ayn\u0131 \u015fekilde demokratik cumhuriyet talebini de toplumsalla\u015ft\u0131rmak gerekiyor. T\u00fcrkiye’deki b\u00fct\u00fcn kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin, kad\u0131n hareketlerinin ortak bir zeminde bulu\u015fmas\u0131 gerekiyor. Art\u0131k kolektif \u00e7al\u0131\u015fmak, kolektif \u00f6rg\u00fctlenmek ve kolektif eylemlilik geli\u015ftirmek zorunday\u0131z. Ba\u015fka bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor” \u015feklinde konu\u015ftu. <\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’nin 100 y\u0131ll\u0131k tarihinde antidemokratik uygulamalardan en fazla ma\u011fdur edilen kesimlerden biri oldu\u011funu s\u00f6yleyen DEM Parti Sancaktepe \u0130l\u00e7e E\u015fba\u015fkan\u0131 Ay\u015fe \u00c7ift\u00e7i, \u015fu \u00e7a\u011fr\u0131da bulundu: \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015fmesi, en ba\u015fta kad\u0131nlar ve gen\u00e7ler olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn halklar\u0131n ayn\u0131 zamanda e\u015fit ve \u00f6zg\u00fcr bir \u015fekilde ya\u015famas\u0131 anlam\u0131na geliyor. 13-14 Haziran\u2019da T\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015fmesi ad\u0131na yap\u0131lacak olan konferans\u0131 \u00f6nemsiyorum ve halk\u0131m\u0131z\u0131 bu konferansa kat\u0131lmaya davet ediyorum.\u201d<\/p>\n\n\n\n

DEM Parti \u0130stanbul \u0130l Kad\u0131n Meclisi 1. B\u00f6lge S\u00f6zc\u00fcs\u00fc \u015eeng\u00fcl Bing\u00f6l de \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cYa\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z co\u011frafyada ifade ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin darald\u0131\u011f\u0131, yoksullu\u011fun, gelir e\u015fitsizli\u011finin, ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131n, toplumsal kutupla\u015fman\u0131n ve kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddetin derinle\u015fti\u011fi bir s\u00fcre\u00e7te t\u00fcm demokratik g\u00fc\u00e7leri, emek\u00e7ileri, farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrleri, kimlikleri ve inan\u00e7lar\u0131 bu s\u00fcrece katk\u0131 sunmaya davet ediyoruz.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\n