Haydi gelin tarihin tozlu raflar\u0131ndan \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fkan ve tutkulu bir kad\u0131n\u0131 sitemizde konuk edelim.<\/p>\n\n\n\n
Aleksandra 31 Mart 1872’de St.Petersburg’da do\u011fdu. Varl\u0131kl\u0131 bir ailenin k\u0131z\u0131 olarak d\u00fcnyaya gelen Aleksandra, iyi bir e\u011fitim al\u0131p Marksizm’le tan\u0131\u015ft\u0131. Toplum meselelerine dair \u00f6zel bir ilgisi vard\u0131 ve bu ilgiyi \u00fcniversitede iktisat e\u011fitimi alacak kadar ileriye ta\u015f\u0131d\u0131. Edebiyat, felsefe ve toplum bilimlerine dair bol bol okuyordu; \u00f6zellikle kad\u0131n i\u015f\u00e7ilerin hayatlar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemek istiyordu.<\/p>\n\n\n\n
Tarihler 1893 y\u0131l\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011finde ise Aleksandra gen\u00e7 m\u00fchendis Vladamir Kollantay ile evlendi. Bu evlilikten bir o\u011flu olan Aleksandra’n\u0131n politikle\u015fmesi ve kad\u0131n-erkek aras\u0131ndaki ili\u015fkiler \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin olgunla\u015fmas\u0131nda olduk\u00e7a k\u0131sa s\u00fcren bu evlili\u011fin b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 var. \u00d6yle ki, her ne kadar Vladimir’e a\u015f\u0131k olarak evlense de, evlilik e\u011fer ekonomik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ile birle\u015fmiyorsa, kad\u0131n i\u00e7in erke\u011fe ba\u011f\u0131ml\u0131 olan bir ya\u015famdan \u00f6teye gidemiyordu. Vlademir ile gezdi\u011fi fabrikalarda \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131n i\u015f\u00e7ileri g\u00f6zlemleme \u015fans\u0131n\u0131 bulunca, meselenin sadece ekonomik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ile kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kad\u0131n i\u015f\u00e7ilerin hem fabrika hem evde ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumsal e\u015fitsizli\u011fin de \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gerekti\u011fini savundu. Kad\u0131n i\u015f\u00e7ileri greve davet etti ve onlar i\u00e7in bildiriler kaleme ald\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Evlili\u011finde ise daha sakin bir ya\u015fam isteyen Vlademir’in aksine, Kollantay bol bol okuyordu, seyahatlere \u00e7\u0131kmak istiyordu. Evlili\u011fin hem erkek hem kad\u0131n i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici bir \u015fey olmas\u0131 gerekti\u011fini savunan Kollantay kendi evlili\u011finin \u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0131sa zamanda fark etti. <\/p>\n\n\n\n
1898’de ise i\u00e7indeki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k aray\u0131\u015f\u0131na engel olamayan Kollantay’\u0131n kocas\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131ktan sonra \u0130svi\u00e7re’ye gidip Marx ve kad\u0131n eme\u011fi \u00fczerine yo\u011funla\u015fmas\u0131 da bu d\u00f6nemlere denk geliyor. \u00d6yle ki Kollantay i\u00e7in art\u0131k bamba\u015fka ser\u00fcvenler ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k kanad\u0131n\u0131 kollar\u0131na takm\u0131\u015f bir kad\u0131ndan daha iyi kim u\u00e7abilir?<\/p>\n\n\n\n
1908’de Rusya’dan ayr\u0131lmak zorunda kalan Kollantay, s\u0131k s\u0131k Almanya’ya giderek Alman Sosyal Demokrat Partisi i\u00e7inde faaliyet g\u00f6sterip Rosa L\u00fcksemburg ve Clara Zetkin gibi d\u00f6neminde ya\u015fayan marksist kad\u0131nlarla ili\u015fki kurdu. 1910 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen Uluslararas\u0131 Sosyalist Kad\u0131n Konferans\u0131’nda yer al\u0131p Zetkin’in \u00f6nerisi ile kabul edilen 8 Mart D\u00fcnya Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc fikrine destek verdi. Kad\u0131nlar\u0131n hem aile i\u00e7inde hem de \u00fcretim ve toplum ya\u015fam\u0131nda ayn\u0131 anda \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi gerekti\u011fini savunan Kollantay, 1910’lara geldi\u011fimizde art\u0131k sosyalist feminizmin \u00f6nemli teorisyenlerinden biriydi. \u015eubat Devrimi’nden sonra Rusya’ya geri d\u00f6nd\u00fc ve Sosyal Refah Komiseri olup, d\u00fcnyada ilk kad\u0131n bakan olarak tarihteki rol\u00fcn\u00fc bir kez daha oynad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bu d\u00f6nemde ya\u015fam\u0131 boyunca savundu\u011fu bir\u00e7ok \u015feyi kad\u0131nlar i\u00e7in hayata ge\u00e7irme f\u0131rsat\u0131 buldu. Kre\u015f ve bak\u0131m evlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131, e\u015fit i\u015fe e\u015fit \u00fccret taleplerinin y\u00fckseltilmesi ve kad\u0131n i\u015f\u00e7ilerin korunmas\u0131 gibi bug\u00fcn dahi sosyalist feminist hareketin m\u00fccadele alan\u0131 olan konularda ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
1920’lerden sonra Sovyet y\u00f6netimi ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131 sonucunda g\u00f6revine diplomat olarak devam etti. 2.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan sonra Moskova’ya d\u00f6n\u00fcp an\u0131lar\u0131n\u0131 kaleme alan Kollantay 9 Mart 1952 y\u0131l\u0131nda Moskova’da \u00f6ld\u00fc. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle kad\u0131nlar ile ilgili fikirleri, yaz\u0131lar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6yle \u00f6nemli ki sadece sosyalist feminist teorinin temelini atmakla kalmad\u0131, fikirleri bug\u00fcn dahi g\u00fcncel.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131n m\u00fccadelesini sadece tek bir a\u00e7\u0131dan ele almay\u0131p, yazd\u0131\u011f\u0131 kitaplar, bildiriler ve makalelerde bu konuyu ekonomik, sosyal, toplumsal, hatta kurmaca anlam\u0131nda da i\u015fledi. Aleksandra Kollantay, ilk gen\u00e7li\u011finden bu yana yapt\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imler ve sosyalist feminist harekete katk\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha \u00e7ok irdelenmesi ve hakk\u0131 verilmesi gereken bir kad\u0131n.<\/p>\n\n\n\n
Umuyorum ki bu yaz\u0131 ile buna bir ad\u0131m daha yakla\u015fabilmi\u015fizdir.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Haydi gelin tarihin tozlu raflar\u0131ndan \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fkan ve tutkulu bir kad\u0131n\u0131 sitemizde konuk edelim. Aleksandra 31 Mart 1872’de St.Petersburg’da do\u011fdu. Varl\u0131kl\u0131 bir ailenin k\u0131z\u0131 olarak d\u00fcnyaya gelen Aleksandra, iyi bir e\u011fitim al\u0131p Marksizm’le tan\u0131\u015ft\u0131. Toplum meselelerine dair \u00f6zel bir ilgisi vard\u0131 ve bu ilgiyi \u00fcniversitede iktisat e\u011fitimi alacak kadar ileriye ta\u015f\u0131d\u0131. Edebiyat, felsefe ve toplum…<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":11861,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_eb_attr":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1246],"tags":[1578,311,200],"ppma_author":[591],"class_list":["post-11860","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kadin-ve-emek","tag-aleksandra-kollantay","tag-kadinmucadelesi","tag-sosyalist-feminist","author-aysegul"],"authors":[{"term_id":591,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"aysegul","display_name":"Ay\u015feg\u00fcl Tem\u00fcr","avatar_url":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/wp-content\/litespeed\/avatar\/4e85db3e916097bd685fe0d0033e9fb9.jpg?ver=1784243256","author_category":"1","first_name":"Ay\u015feg\u00fcl","last_name":"Tem\u00fcr","user_url":"","job_title":"","description":"aysegultemur@mordayanisma.org"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11860"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11860\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11862,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11860\/revisions\/11862"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11861"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11860"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mordayanisma.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=11860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}