Suriye’nin Alevi azınlığına mensup kadın, üç silahlı adam tarafından durdurulup minibüslerine bindirildiğinde Temmuz ayının güneşli bir gününde Akdeniz kıyısındaki köyünde evine doğru yürüyordu. Bu, bir haftalık işkencenin başlangıcıydı.
Onu üç saat uzaklıktaki kuzey Suriye’de bir kasabaya götürdüler ve terk edilmiş bir binadaki bir odaya kilitlediler. Kadın Associated Press (AP)’e verdiği demeçte, sonraki günlerde iki kez tecavüze uğradığını söyledi.
Tecavüzcülerden birinin “Siz Alevi kadınlar bizim sabayamız olmak için doğdunuz.” dediğini söyledi.1 30’lu yaşlarının ortalarındaki kadın, misilleme korkusundan kaynaklı isminin verilmemesi şartıyla olayı anlatmayı kabul etti.
İnsan hakları örgütlerine göre, eski Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın bir yıl önce devrilmesinden bu yana, Esad’ın da mensup olduğu Alevi mezhebine mensup düzinelerce kadın kaçırıldı ve tecavüze uğradı. Birçok durumda, saldırıların mezhepsel nefretle motive olmuş Sünni radikaller ve cihatçılar tarafından gerçekleştirildiği görülüyor.
Bu durum, bazılarının Esad’ı deviren ve şu an Suriye’nin geçici cumhurbaşkanı olan Ahmed el-Şara liderliğindeki İslamcı isyancı güç Hayat Tahrir el-Şam’ın (HTŞ) müttefikleri veya eski müttefikleri olduğu şüphesini uyandırdı. Yabancı cihatçı savaşçılar ve Suriyeli radikaller, Suriye’nin yıllarca süren iç savaşında HTŞ ile birlikte savaştılar.
İnsan hakları örgütleri, Alevi kadınlara yönelik saldırıların sistematik değil; bireysel eylemler gibi göründüğünü söylüyor. Ancak insan hakları savunucuları ve mağdurlar, Suriye’nin yeni yetkililerinin saldırıları durdurmak için yeterince çaba göstermediğini belirtiyor. Kamuoyunun tepkisi üzerine hükumet, bildirilen kaçırma olaylarını araştırmak üzere bir komite kurdu. Ancak raporların büyük ölçüde yanlış olduğunu tespit ettiğini söyledi.
Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnes Callamard, kaçırma olaylarının “inkâr edilemeyeceğini” söyledi. Callamard; “Söz konusu sorun rahatsız edici olduğu veya hükumet yetkililerinin mesajını ve imajını zedelediği gerekçesiyle göz ardı edilemez.” dedi.
Suriye İçişleri Bakanlığı sözcüsü, saldırılarla ilgili tekrarlanan sorulara yanıt vermedi.
AP, tecavüz mağduru iki kadın ve kaçırılan bir kadının yanı sıra, üçü tecavüzü de içeren saldırılara maruz kalan dört kişinin aile üyeleriyle görüştü. Hepsi, misillemeden korktukları için anonim kalma şartıyla konuştu. Bir kadın, yetkililerin kendisini korumayacağından korktuğunu söyledi ve daha sonra AP’den ifadesini kaynak göstermemesini istedi.
AP tarafından görüşülen tüm kadınlar ve akrabaları, başlarına gelenler hakkında güvenlik güçlerini bilgilendirdiklerini ve yetkililerin ifadelerini aldıklarını söyledi. Yetkililerin daha fazla takip yapıp yapmadığı veya herhangi bir tutuklama yapılıp yapılmadığı net değil.
“İnkâr edilemeyecek” Bir Sorun
Uluslararası Af Örgütü; 2025’in başlarında, şubat ve temmuz ayları arasında en az 36 Alevi kadın ve kız çocuğunun kaçırıldığına dair güvenilir raporlar aldığını açıkladı. Kaçırma olayları, Alevi nüfusunun kalbinde, kıyı şeridindeki Lazkiye ve Tartus illerinde ve komşu iller olan Humus ve Hama’da gerçekleşti.
Çok daha küçük ölçekte olsa da bu saldırılar, on yıl önce Irak’ta IŞİD’in binlerce Yezidi kadını tecavüz için köleleştirmesinin karanlık anılarını hatırlatıyor. Bazı Sünni radikaller Alevileri sapkın olarak görüyor ve kadınlarını cinsel köle olarak almanın dinî olarak caiz olduğuna inanıyor. Diğerleri ise, Esad ailesinin 54 yıllık iktidarı sırasında, ki bu dönemde gözaltı merkezlerinde kadınlara yönelik cinsel şiddete dair yaygın raporlar2 vardı, Sünnilere karşı işlenen vahşetlerin intikamını almak için Alevileri hedef aldı.
Mart ayında Esad destekçileri ile güvenlik güçleri arasındaki çatışmaların mezhep çatışmalarına dönüşmesi ve çoğunluğu Alevi olan yüzlerce sivilin hükumet yanlısı savaşçılar tarafından öldürülmesiyle birlikte kadınlara yönelik saldırılar yoğunlaştı.
Suriye İçişleri Bakanlığı sözcüsü Nur el-Din el-Baba, Kasım ayı ortalarında yaptığı açıklamada, İçişleri Bakanlığı komitesinin iddia edilen 42 kaçırma vakasını araştırdığını ancak yalnızca birinin gerçek bir kaçırma vakası olduğunu tespit ettiğini söyledi. Komitenin geri kalan vakaların sahte iddialar olduğunu veya bir kadının romantik bir partnerle kaçması, aile içi şiddetten kaçması, şantaj veya fuhuş vakaları olduğunu tespit ettiğini hiçbir kanıt sunmadan söyledi.
Savaş gözlemcisi olan İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’nin başkanı Rami Abdurrahman, Bakanlık raporunun “gerçekle hiçbir ilgisi olmadığını” söylüyor.
‘Sürekli Korku’
Kamyonette kaçırılan kadın, kendisini kaçıran üç kişinin siyah üniformalı Suriyeliler olduğunu ancak üzerlerinde belirgin bir işaret göremediğini söyledi. Yolculuk sırasında birkaç kontrol noktasından durdurulmadan veya aranmadan geçtiklerini belirtti.
Tutuklandığı binada düzinelerce silahlı adam olduğunu söyledi. “Her şeyin bittiğini, öleceğimi hissettim. Geri döneceğimi hiç beklemiyordum.” dedi.
Üçüncü gün, maskeli bir adam ona tecavüz etti. Daha sonra, silahlıların Abu Muhammed diye adlandırdığı bir adam geldi ve kaçırılmasının sosyal medyada çok fazla tepki çektiğini söyleyerek onu serbest bırakmalarını emretti. Ertesi gün, aynı adam olup olmadığını anlayamasa da, maskeli bir adam tarafından tekrar tecavüze uğradı.
Bir hafta esaret altında kaldıktan sonra, silahlılar onu Hama vilayetindeki bir köye bıraktılar. Bir kadın onu buldu ve evine aldı, orada bir akrabasını aradı.
Eve döndükten sonra bir jinekoloğa gitti ve hamile olduğunu öğrendi. Suriye’de kürtaj yasa dışı olmasına rağmen kürtaj yaptırmayı başardı.
Kocası önce olanları kabullendi ancak birkaç gün içinde aniden fikrini değiştirdi ve ondan boşanıp başka bir kadınla evlendi. “O, bu sorumluluğu üstlenecek bir adam değildi.” dedi.
Şimdi küçük oğluyla birlikte yaşayan kadın, Suriye’den ayrılmak istediğini söyledi.
“Sürekli korku içinde yaşıyorum.” dedi.
Yabancı Savaşçılar
Başka bir kadın, mart ayında biri genç bir kız olan iki kadın akrabasının yabancı savaşçılar3 tarafından sokaktan kaçırıldığını söyledi. Akrabanın anlatımına göre, ikisi de birkaç saat uzaklıktaki bir evin bodrumunda tutuldu. Orada, genç kız aynı adam tarafından 10 gün boyunca tecavüze uğradı, ta ki adam onu serbest bırakana kadar. Diğer kadın ise yaklaşık iki ay boyunca başka bir kişi tarafından tecavüze uğradı, ardından serbest bırakıldılar.
19 yaşında olan başka bir mağdur ise temmuz ayı başlarında bir Iraklı ve iki Arap olmayan, toplam üç maskeli yabancı savaşçı tarafından kaçırıldığını söyledi.
Adamlardan biri ona, “Siz Aleviler pis kâfirlersiniz.” dedi. Karşı gelmeye çalışıp hayatı için yalvardığında adam kafasını kanayana kadar arabanın ön camına vurdu.
Iraklı adamın evinin bodrumuna kilitlendi. Ona dokunmasına izin vermezse onu öldürmekle tehdit etti. Çığlık atmaya başlayınca, komşuların duyacağından korkarak gitti, dedi.
Kadın, bir bardağı kırıp damarını keserek intihar etmeye çalıştığını ancak kesiğin yeterince derin olmadığını söyledi.
Ertesi gün Iraklı adam ona, cihatçıların liderlerine atıfta bulunmak için kullandıkları bir terim olan “emir”inin, “İslam’ı öğrenmen şartıyla” serbest bırakmaya karar verdiğini söyledi. Ertesi sabah, onu kendi karısı ve çocuklarıyla birlikte arabaya bindirdi. Yolda, kaçırıldığını insanlara söylememesini, İslam’ı öğrenmek için kendi isteğiyle evden ayrıldığını söylemesini istedi. Durdular ve adam ona bir dükkandan tatlı aldı, sonra onu İdlib şehrindeki bir taksi durağına bıraktı, diye anlattı kadın.
Eve döndükten kısa bir süre sonra, bir devlet müfettişi ailesinin evine geldi ve olanları sordu. Kadın, tatlı dükkanının güvenlik kamerası görüntülerinden Iraklı adamı teşhis etti. Ancak tutuklanıp tutuklanmadığı bilinmiyor ve yetkililere sorulduğunda yorum yapmadılar.
Misillemelerden korkan aile, Suriye’den kaçtı.
Bu habere Beyrut’tan Associated Press muhabiri Sarah El Deeb ve Şam’dan Ghaith Alsayed katkıda bulunmuştur.
Çeviri Kaynağı: The Syrian Observatory for Human Rights (Syriahr)
- Sabaya, Sünni Müslüman radikaller arasında savaşta seks kölesi olarak alınan kadınlar için yaygın olarak kullanılan Arapça bir terimdir. ↩︎
- Associated Press (AP). (2023). Suriye’de Esad rejimine bağlı hapishanelerde işkence ve kayıplar. AP News. ↩︎
- İdeolojik bir amaç veya dava uğruna vatandaşı oldukları devletlerin dahil olmadığı silahlı çatışmalara çatışan taraflardan biri lehine dışarıdan gönüllü olarak katılan kişi ↩︎
